Go To Mantra

ए॒ष दे॒वो र॑थर्यति॒ पव॑मानो दशस्यति । आ॒विष्कृ॑णोति वग्व॒नुम् ॥

English Transliteration

eṣa devo ratharyati pavamāno daśasyati | āviṣ kṛṇoti vagvanum ||

Mantra Audio
Pad Path

ए॒षः । दे॒वः । र॒थ॒र्य॒ति॒ । पव॑मानः । द॒श॒स्य॒ति॒ । आ॒विः । कृ॒णो॒ति॒ । व॒ग्व॒नुम् ॥ ९.३.५

Rigveda » Mandal:9» Sukta:3» Mantra:5 | Ashtak:6» Adhyay:7» Varga:20» Mantra:5 | Mandal:9» Anuvak:1» Mantra:5


Reads 358 times

ARYAMUNI

Word-Meaning: - (एष देवः) यह पूर्वोक्तदेव (पवमानः) सबको पवित्र करता हुआ (रथर्यति) सदा सबका शुभ चाहता है और (दशस्यति) मनोवाञ्छित फलों की प्राप्ति कराता है तथा (वग्वनुम्) सत्य को (आविष्कृणोति) प्रकट करता है ॥५॥
Connotation: - वही परमात्मा सबके लिये पवित्रता का धाम है। सब लोग आत्मिक, शारीरिक तथा सामाजिक पवित्रताएँ उसी से प्राप्त करते हैं, इसलिये वही परमदेव एकमात्र उपासनीय है ॥७॥१०॥
Reads 358 times

HARISHARAN SIDDHANTALANKAR

रथर्यति - दशस्यति

Word-Meaning: - [१] (एषः) = यह सोम (देवः) = सब रोगों को जीतने की कामना करता हुआ (रथर्यति) = उत्तम रथ को चाहता है, शरीर रूप रथ को उत्तम बनाना चाहता है। (पवमानः) = हमारे जीवनों को पवित्र बनाता हुआ (दशस्यति) = [दश आत्मनः इच्छति ] दसों इन्द्रियाश्वों को सुन्दर बनाता है । सोम के द्वारा शरीर - रथ भी ठीक बना रहता है और इन्द्रियाश्व भी शक्तिशाली बने रहते हैं । [२] यह सोम हमारी ज्ञानाग्नि का ईंधन बनकर (वग्वनुम्) = उत्तम ज्ञान की वाणियों को (आविष्कृणोति) = प्रकट करता है । बुद्धि के दीप्त होने पर और हृदय के पवित्र होने पर अन्तः स्थित प्रभु की प्रेरणायें सुन ही पड़ती हैं। यही आत्मा की आवाज का सुनाई पड़ना है।
Connotation: - भावार्थ- सोमरक्षण से शरीर, इन्द्रियाँ व बुद्धि सभी का ठीक विकास होता है ।
Reads 358 times

ARYAMUNI

Word-Meaning: - (एष, देवः) अयं देवः परमात्मा (पवमानः) सर्वं पुनानः (रथर्यति) सर्वस्य शुभं काङ्क्षति (दशस्यति) मनोवाञ्छितं प्रापयति च तथा (वग्वनुम्) सत्यम् (आविष्कृणोति) प्रकटयति ॥५॥
Reads 358 times

DR. TULSI RAM

Word-Meaning: - This spirit of divinity going forward like a chariot, pure, purifying, gives the gifts of life and reveals new and latest words of advance knowledge as it moves on.