Go To Mantra
Viewed 384 times

मा नो॑ नि॒दे च॒ वक्त॑वे॒ऽर्यो र॑न्धी॒ररा॑व्णे। त्वे अपि॒ क्रतु॒र्मम॑ ॥५॥

English Transliteration

mā no nide ca vaktave ryo randhīr arāvṇe | tve api kratur mama ||

Mantra Audio
Pad Path

मा। नः॒। नि॒दे। च॒। वक्त॑वे। अ॒र्यः। र॒न्धीः॒। अरा॑व्णे। त्वे इति॑। अपि॑। क्रतुः॑। मम॑ ॥५॥

Rigveda » Mandal:7» Sukta:31» Mantra:5 | Ashtak:5» Adhyay:3» Varga:15» Mantra:5 | Mandal:7» Anuvak:2» Mantra:5


SWAMI DAYANAND SARSWATI

फिर राजा क्या करे, इस विषय को अगले मन्त्र में कहते हैं ॥

Word-Meaning: - हे राजन् ! (अर्यः) स्वामी होते हुए जो (मम, त्वे) मेरी तुम्हारे बीच (क्रतुः) उत्तम बुद्धि है उसको (मा) मत (रन्धीः) नष्ट करो (अपि) किन्तु (नः) हमारे (वक्तवे) कहने योग्य (अराव्णे) न देनेवाले के लिये और (निदे) निन्दक के लिये (च) भी निरन्तर दण्ड देओ ॥५॥
Connotation: - राजा सदैव विद्या, धर्म और सुशीलता बढ़वाने के लिये निन्दक, दुष्ट मनुष्यों को निवार के प्रजा को निरन्तर प्रसन्न करे ॥५॥

HARISHARAN SIDDHANTALANKAR

राजा प्रजा को पीड़ित न करे

Word-Meaning: - पदार्थ- हे राजन्! तू (अर्यः) = स्वामी होकर (न:) = हमें (निदे) = निन्दक (वक्तवे) = गर्हित, (अरावणे) = अदानशील शत्रु के (हितार्थ मा रन्धीः) = मत दण्डित कर और (मम त्वे अपि क्रतुः) = मेरी जो तेरे में सद्बुद्धि है उसे तू नष्ट मत होने दे।
Connotation: - भावार्थ- राजा को योग्य है कि अन्य राजा को या राष्ट्र को हानि पहुँचानेवाले ऐश्वर्य सम्पन्न व्यक्ति को लाभ पहुँचाने के लिए अपनी प्रजा को पीड़ित न करे।

SWAMI DAYANAND SARSWATI

पुना राजा किं कुर्यादित्याह ॥

Anvay:

हे राजन्नर्यस्त्वं यो मम त्वे क्रतुरस्ति तं मा रन्धीरपितु नो वक्तवे अराव्णे निदे च भृशं दण्डं दद्याः ॥५॥

Word-Meaning: - (मा) निषेधे (नः) अस्माकम् (निदे) निन्दकाय (च) (वक्तवे) वक्तव्याय (अर्यः) स्वामी सन् (रन्धीः) हिंस्याः (अराव्णे) अदात्रे (त्वे) त्वयि (अपि) (क्रतुः) प्रज्ञा (मम) ॥५॥
Connotation: - राजा सदैव विद्याधर्मसुशीलतां वर्धयित्वा निन्दकारीन् दुष्टान् मनुष्यान्निवार्य्य प्रजाः सततं रञ्जयेत् ॥५॥

DR. TULSI RAM

Word-Meaning: - O lord ruler of the nation, leave us not to the reviler, malignant scandaliser, and the selfish miser. My strength, intelligence and action sustains in you and flows from there.

MATA SAVITA JOSHI

N/A

Word-Meaning: - N/A
Connotation: - राजाने सदैव विद्या, धर्म, सुशीलता वाढविण्यासाठी निंदक व दुष्ट माणसांचे निवारण करून प्रजेला निरंतर सुखी व प्रसन्न करावे. ॥ ५ ॥