Go To Mantra

यं व॒र्धय॒न्तीद्गिरः॒ पतिं॑ तु॒रस्य॒ राध॑सः। तमिन्न्व॑स्य॒ रोद॑सी दे॒वी शुष्मं॑ सपर्यतः ॥५॥

English Transliteration

yaṁ vardhayantīd giraḥ patiṁ turasya rādhasaḥ | tam in nv asya rodasī devī śuṣmaṁ saparyataḥ ||

Mantra Audio
Pad Path

यम्। व॒र्धय॑न्ति। इत्। गिरः॑। पति॑म्। तु॒रस्य॑। राध॑सः। तम्। इत्। नु। अ॒स्य॒। रोद॑सी॒ इति॑। दे॒वी इति॑। शुष्म॑म्। स॒प॒र्य॒तः॒ ॥५॥

Rigveda » Mandal:6» Sukta:44» Mantra:5 | Ashtak:4» Adhyay:7» Varga:16» Mantra:5 | Mandal:6» Anuvak:4» Mantra:5


Reads 370 times

SWAMI DAYANAND SARSWATI

फिर मनुष्यों को क्या करना चाहिये, इस विषय को कहते हैं ॥

Word-Meaning: - हे मनुष्यो ! (यम्) जिस (तुरस्य) दुःख के नाश करनेवाले (राधसः) धन के (पतिम्) स्वामी, ऐश्वर्य्य से युक्त को (इत्) ही (गिरः) उत्तम प्रकार शिक्षित वाणियाँ (वर्धयन्ति) बढ़ाती हैं और (अस्य) इसके (देवी) सुन्दर प्रकाशमान (रोदसी) अन्तरिक्ष और पृथिवी (शुष्मम्) बल का (नु) शीघ्र (सपर्यतः) सेवन करते हैं (तम्, इत्) उसी की आप लोग वृद्धि करके सेवा करो ॥५॥
Connotation: - जो मनुष्य श्रेष्ठ गुण, कर्म्म और स्वभावों में वृद्धि को प्राप्त जन की वृद्धि करते हैं, वे पञ्चतत्त्वमय राज्य का भोग करते हैं ॥५॥
Reads 370 times

HARISHARAN SIDDHANTALANKAR

राधस्+शुष्म

Word-Meaning: - [१] (गिरः) = स्तुति-वाणियाँ तुरस्य शत्रुओं के हिंसक (राधसः) = ऐश्वर्य के (पतिम्) = स्वामी (यम्) = उस प्रभु को (इत्) = ही (वर्धयन्ति) = बढ़ाती हैं। प्रभु से दिया गया ऐश्वर्य हमें काम-क्रोध-लोभ का शिकार नहीं होने देता। [२] (नु) = अब (इत्) = निश्चय से (देवी रोदसी) = ये प्रकाशमय व दिव्यगुणोंवाले द्यावापृथिवी (अस्य) = इस प्रभु के (तं शुष्मम्) = उस शत्रु-शोषक बल का (सपर्यतः) = पूजन करते हैं। द्यावापृथिवी अर्थात् इन में रहनेवाले व्यक्ति आपकी उपासना से शत्रु-शोषक बल को प्राप्त करने के लिये यत्नशील होते हैं।
Connotation: - भावार्थ- प्रभु की उपासना से वह धन प्राप्त होता है जो हमें वासनाओं में नहीं फँसाता और यह उपासना हमें शत्रु-शोषक बल प्राप्त कराती है।
Reads 370 times

SWAMI DAYANAND SARSWATI

पुनर्मनुष्यैः किं कर्तव्यमित्याह ॥

Anvay:

हे मनुष्या ! यं तुरस्य राधसः पतिमिन्द्रमिद् गिरो वर्धयन्त्यस्य देवी रोदसी शुष्मन्नु सपर्यतस्तमिद्यूयं वर्धयित्वा सेवध्वम् ॥५॥

Word-Meaning: - (यम्) (वर्धयन्ति) (इत्) एव (गिरः) सुशिक्षिता वाचः (पतिम्) स्वामिनम् (तुरस्य) दुःखहिंसकस्य (राधसः) धनस्य (तम्) (इत्) (नु) सद्यः (अस्य) (रोदसी) द्यावापृथिव्यौ (देवी) कमनीये देदीप्यमाने (शुष्मम्) बलम् (सपर्यतः) सेवेते ॥५॥
Connotation: - ये मनुष्याः शुभगुणकर्मस्वभावे वर्धमानं जनं वर्धयन्ति ते पञ्चतत्त्वमयं राज्यं भुञ्जते ॥५॥
Reads 370 times

DR. TULSI RAM

Word-Meaning: - Indra whom universal voices of the world exalt and celebrate in adoration, is the ruler and protector of all the effective achievers of the world of nature and humanity. Him, in truth, the brilliant heaven and the green earth both serve under his power and law. To him our homage is always due.
Reads 370 times

ACHARYA DHARMA DEVA VIDYA MARTANDA

What should men do-is further told.

Anvay:

O men! well-trained and refined speeches increase or sing the glory of that lord of the wealth that removes all miseries. Both heaven and earth which are charming and desirable serve his might. You should also increase his power and serve him.

Word-Meaning: - N/A
Connotation: - Those persons, who support Aman, who is advanced in good virtues, noble deeds and fine temperament, enjoy kingdom composed of five elements in due proportion.
Reads 370 times

MATA SAVITA JOSHI

N/A

Word-Meaning: - N/A
Connotation: - जी माणसे श्रेष्ठ गुण, कर्म, स्वभावाच्या माणसांना वर्धित करतात ती पंचतत्त्वमय राज्याचा भोग करतात. ॥ ५ ॥