Go To Mantra

त्वम॑ग्ने य॒ज्ञानां॒ होता॒ विश्वे॑षां हि॒तः। दे॒वेभि॒र्मानु॑षे॒ जने॑ ॥१॥

English Transliteration

tvam agne yajñānāṁ hotā viśveṣāṁ hitaḥ | devebhir mānuṣe jane ||

Mantra Audio
Pad Path

त्वम्। अ॒ग्ने॒। य॒ज्ञाना॑म्। होता॑। विश्वे॑षाम्। हि॒तः। दे॒वेभिः॑। मानु॑षे। जने॑ ॥१॥

Rigveda » Mandal:6» Sukta:16» Mantra:1 | Ashtak:4» Adhyay:5» Varga:21» Mantra:1 | Mandal:6» Anuvak:2» Mantra:1


Reads 421 times

SWAMI DAYANAND SARSWATI

अब अड़तालीस ऋचावाले सोलहवें सूक्त का प्रारम्भ है, उसके प्रथम मन्त्र में अब विद्वान् क्या करे, इस विषय को कहते हैं ॥

Word-Meaning: - हे (अग्ने) जगदीश्वर ! जिस कारण से (त्वम्) आप (यज्ञानाम्) प्राप्त होने योग्य व्यवहारों के (होता) देनेवाले और (विश्वेषाम्) सब के (हितः) हितकारी हो इससे (देवेभिः) विद्वानों के साथ (मानुषे) मनुष्य-सम्बन्धी (जने) मनुष्य में प्रेरणा करनेवाले होओ ॥१॥
Connotation: - हे विद्वानो ! जैसे ईश्वर सब का हितकारी और सम्पूर्ण सुखों का देनेवाला तथा विद्वानों के सङ्ग से जानने योग्य है, वैसे आप लोग भी अनुष्ठान करो ॥१॥
Reads 421 times

HARISHARAN SIDDHANTALANKAR

हित: देवेभिर्मानुषे-जने

Word-Meaning: - [१] हे (अग्ने) परमात्मन् ! (त्वम्) = आप ही (विश्वेषां यज्ञानां होता) = सब यज्ञों के होता है, आपकी कृपा से ही सब यज्ञों की पूर्ति होती है। [२] आप (मानुषे जने) = विचारपूर्वक कर्म करनेवाले व दयालु वृत्तिवाले मनुष्य में (देवेभिः हितः) = दिव्यगुणों के द्वारा स्थापित होते हैं। जितना जितना एक मनुष्य दिव्य गुणों को अपनाता है, उतना उतना प्रभु का धारण करनेवाला बनता है।
Connotation: - भावार्थ - सब यज्ञों के होता प्रभु हैं। दिव्य गुणों के धारण से हृदय में प्रभु की स्थापना होती है।
Reads 421 times

SWAMI DAYANAND SARSWATI

अथ विद्वान् किं कुर्य्यादित्याह ॥

Anvay:

हे अग्ने ! यतस्त्वं यज्ञानां होता विश्वेषां हितोऽसि तस्माद्देवेभिर्मानुषे जनेप्रेरको भव ॥१॥

Word-Meaning: - (त्वम्) (अग्ने) जगदीश्वर (यज्ञानाम्) सङ्गन्तव्यानां व्यवहाराणाम् (होता) दाता (विश्वेषाम्) सर्वेषाम् (हितः) हितकारी (देवेभिः) विद्वद्भिः सह (मानुषे) मनुष्याणामस्मिन् (जने) मनुष्ये ॥१॥
Connotation: - हे विद्वांसो ! यथेश्वरः सर्वेषां हितकारी सकलसुखदाता विद्वत्सङ्गेन ज्ञातव्योऽस्ति तथा यूयमप्यनुतिष्ठत ॥१॥
Reads 421 times

DR. TULSI RAM

Word-Meaning: - Agni, self-refulgent leading light of the universe, you are the chief highpriest of all yajnic developments of nature and of all creative and developmental programmes of humanity for common universal good along with the brilliancies of nature and nobilities of humanity among the human community.
Reads 421 times

ACHARYA DHARMA DEVA VIDYA MARTANDA

What should an enlightened person do is told.

Anvay:

O God! as You are the giver of all Yajnas (unifying noble acts) and are benevolent to all, therefore be impeller (inspirer) of all thougtful persons along with the enlightened men.

Word-Meaning: - N/A
Connotation: - O highly learned persons! as God is the Benevolent to all, Giver of all happiness and worthy of being known by the association of the enlightened men, so you should also be.
Reads 421 times

MATA SAVITA JOSHI

या सूक्तात अग्नी, विद्वान व ईश्वराचे गुणवर्णन असल्यामुळे या सूक्ताच्या अर्थाची पूर्व सूक्तार्थाबरोबर संगती जाणावी.

Word-Meaning: - N/A
Connotation: - हे विद्वानांनो ! जसा ईश्वर सर्वांचा हितकारक, सकल सुखदाता विद्वानांच्या संगतीने जाणण्यायोग्य आहे तसे तुम्हीही अनुष्ठान करा. ॥ १ ॥