Go To Mantra
Viewed 383 times

असि॑क्न्यां॒ यज॑मानो॒ न होता॑ ॥१५॥

English Transliteration

asiknyāṁ yajamāno na hotā ||

Mantra Audio
Pad Path

असि॑क्न्याम्। यज॑मानः। न। होता॑ ॥१५॥

Rigveda » Mandal:4» Sukta:17» Mantra:15 | Ashtak:3» Adhyay:5» Varga:23» Mantra:5 | Mandal:4» Anuvak:2» Mantra:15


SWAMI DAYANAND SARSWATI

अब राजदण्ड की प्रकर्षता को अगले मन्त्र में कहते हैं ॥

Word-Meaning: - जो राजा (यजमानः) मेल करनेवाले के (न) सदृश (असिक्न्याम्) रात्रि में भयरहित (होता) सुख को देनेवाला होवे, वही निरन्तर आनन्द करे ॥१५॥
Connotation: - जिस राजा के प्रजाजनों में प्राणियों वा शयन किये हुओं में दण्ड जागता है, वह अभय का देनेवाला पुरुष किसी से भी भय को नहीं प्राप्त होता है ॥१५॥

HARISHARAN SIDDHANTALANKAR

दिन-रात चलनेवाला यज्ञ

Word-Meaning: - [१] (असिक्न्याम्) = रात्रि में भी (यजमानः न) = यज्ञशील की तरह (होता) = वे प्रभु आहुति देनेवाले हैं। उस प्रभु का यह सृष्टियज्ञ दिन-रात चलता है। 'दिन में प्रभु कार्य करते हों और रात्रि में सो जाते हों' ऐसी बात नहीं है। प्रभु का यह सृष्टियज्ञ दिन-रात चलता है। दिन में प्रभु सूर्य द्वारा ब्रह्माण्ड को प्रकाश प्राप्त कराते हैं, तो रात्रि में चन्द्रमा की ज्योत्स्ना को करनेवाले हैं। [२] प्रभु का यह सृष्टियज्ञ दिन-रात चलता है।
Connotation: - भावार्थ- प्रभु इस सृष्टियज्ञ के महान् होता हैं।

SWAMI DAYANAND SARSWATI

अथ राजदण्डप्रकर्षतामाह ॥

Anvay:

यो राजा यजमानो नाऽसिक्न्यामभयस्य होता स्यात् स एव सततं मोदेत ॥१५॥

Word-Meaning: - (असिक्न्याम्) रात्रौ। असिक्नीति रात्रिनामसु पठितम्। (निघं०१.७) (यजमानः) सङ्गन्ता (न) इव (होता) सुखस्य दाता ॥१५॥
Connotation: - यस्य राज्ञः प्रजाजनेषु प्राणिषु सुप्तेषु दण्डो जागर्त्ति सोऽभयदः कुतश्चिदपि भयं नाऽऽप्नोति ॥१५॥

DR. TULSI RAM

Word-Meaning: - In the great dark night of the universe, Indra is the yajamana of creation, the clarion call as well as the performer, preserving the fire eternal.

ACHARYA DHARMA DEVA VIDYA MARTANDA

The significance of firm dealing in administration under law by a king is told.

Anvay:

That king always enjoys happiness who like a Yajamana (performer of Yajna) is giver of fearlessness at night time.

Word-Meaning: - N/A
Connotation: - The king instils fearlessness among the people with strict enforcement of law. The people then do not get fear from any quarter.

MATA SAVITA JOSHI

N/A

Word-Meaning: - N/A
Connotation: - ज्या राजाच्या प्रजेमध्ये, प्राण्यामध्ये, शयन केलेल्यामध्ये दंड (राजा) जागृत असतो तो अभय देणारा पुरुष कुणालाही घाबरत नाही. ॥ १५ ॥