Go To Mantra
Viewed 371 times

वि॒श्वामि॑त्रा अरासत॒ ब्रह्मेन्द्रा॑य व॒ज्रिणे॑। कर॒दिन्नः॑ सु॒राध॑सः॥

English Transliteration

viśvāmitrā arāsata brahmendrāya vajriṇe | karad in naḥ surādhasaḥ ||

Mantra Audio
Pad Path

वि॒श्वामि॑त्राः। अ॒रा॒स॒त॒। ब्रह्म॑। इन्द्रा॑य। व॒ज्रिणे॑। कर॑त्। इत्। नः॒। सु॒ऽराध॑सः॥

Rigveda » Mandal:3» Sukta:53» Mantra:13 | Ashtak:3» Adhyay:3» Varga:21» Mantra:3 | Mandal:3» Anuvak:4» Mantra:13


SWAMI DAYANAND SARSWATI

अब प्रजा के विषय को अगले मन्त्र में कहते हैं।

Word-Meaning: - हे (विश्वामित्राः) सबके मित्रो ! आप लोग जो (नः) हम लोगों को (सुराधसः) उत्तम धन से युक्त (करत्) करे उस (इत्) ही (वज्रिणे) धनुर्वेद के जाननेवाले (इन्द्राय) राजा के लिये (ब्रह्म) धन की (अरासत) वृद्धि करें ॥१३॥
Connotation: - जो राजा संपूर्ण प्रजाओं को सुखयुक्त करे, उस ही को प्रजा अत्यन्त ऐश्वर्य्य से युक्त करें ॥१३॥

HARISHARAN SIDDHANTALANKAR

'वज्री इन्द्र' का स्तवन

Word-Meaning: - [१] प्रभु विश्वामित्र हैं। प्रभु की उपासना से उपासक भी विश्वामित्र बनता है। ये (विश्वामित्राः) = सभी के साथ स्नेह करनेवाले पुरुष उस (वज्रिणे इन्द्राय) = (वज्रहस्त) = सब शत्रुओं के विद्रावक प्रभु के लिए ब्रह्म स्तोत्र को (अरासत) = उच्चरित करते हैं। प्रभु का स्तवन करते हुए ये भी 'वज्री व इन्द्र' बनते हैं। [२] ये विश्वामित्र (नः) = हमें भी अपने ज्ञानोपदेशों से (इत्) = निश्चयपूर्वक (सुराधसः) = उत्तम सफलतावाला (करत्) = करें ।
Connotation: - भावार्थ- हम विश्वामित्र बनकर प्रभुस्तवन करें व औरों को भी ज्ञानोपदेश दें। ऋषिः – विश्वामित्रः ॥ देवता – इन्द्रः ॥ छन्दः - त्रिष्टुप् ॥ स्वरः - धैवतः ॥

SWAMI DAYANAND SARSWATI

अथ प्रजाविषयमाह।

Anvay:

हे विश्वामित्रा ! भवन्तो यो नः सुराधसः करत्तस्मै इद्वज्रिण इन्द्राय ब्रह्मारासत ॥१३॥

Word-Meaning: - (विश्वामित्राः) सर्वस्य सुहृदः (अरासत) रासन्ताम् (ब्रह्म) धनम् (इन्द्राय) राज्ञे (वज्रिणे) धनुर्वेदविदे (करत्) कुर्य्यात् (इत्) एव (नः) अस्मान् (सुराधसः) उत्तमधनयुक्तान् ॥१३॥
Connotation: - यो राजा सर्वाः प्रजाः सुखसम्पन्नाः कुर्य्यात्तमेव प्रजाः परमैश्वर्य्ययुक्तं कुर्य्युः ॥१३॥

DR. TULSI RAM

Word-Meaning: - Friends of the world, sing songs of exaltation and gratitude for Indra, lord of thunderous arm and power who blesses us with wealth and all round potential for success.

ACHARYA DHARMA DEVA VIDYA MARTANDA

The duties of a king and his relation and his subjects are told.

Anvay:

O friends of all ! you should give wealth (in the form of the taxes etc.) to that Indra (king) who makes us all endowed with good wealth, and who knows Dhanurveda or the science of archery (weaponry)

Word-Meaning: - N/A
Connotation: - The people should give wealth (in the form of taxes etc.) only to that king who makes them happy by all means at his disposal.

MATA SAVITA JOSHI

N/A

Word-Meaning: - N/A
Connotation: - जो राजा संपूर्ण प्रजेला सुखी करतो त्यालाच प्रजेने ऐश्वर्ययुक्त बनवावे. ॥ १३ ॥