वांछित मन्त्र चुनें
308 बार पढ़ा गया

न्य॑ग्ने॒ नव्य॑सा॒ वच॑स्त॒नूषु॒ शंस॑मेषाम् । न्यरा॑ती॒ ररा॑व्णां॒ विश्वा॑ अ॒र्यो अरा॑तीरि॒तो यु॑च्छन्त्वा॒मुरो॒ नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे ॥

अंग्रेज़ी लिप्यंतरण

ny agne navyasā vacas tanūṣu śaṁsam eṣām | ny arātī rarāvṇāṁ viśvā aryo arātīr ito yucchantv āmuro nabhantām anyake same ||

मन्त्र उच्चारण
पद पाठ

नि । अ॒ग्ने॒ । नव्य॑सा । वचः॑ । त॒नूषु॑ । शंस॑म् । ए॒षा॒म् । नि । अरा॑तीः । ररा॑व्णाम् । विश्वाः॑ । अ॒र्यः । अरा॑तीः । इ॒तः । यु॒च्छ॒न्तु॒ । आ॒ऽमुरः॑ । नभ॑न्ताम् । अ॒न्य॒के । स॒मे॒ ॥ ८.३९.२

308 बार पढ़ा गया
ऋग्वेद » मण्डल:8» सूक्त:39» मन्त्र:2 | अष्टक:6» अध्याय:3» वर्ग:22» मन्त्र:2 | मण्डल:8» अनुवाक:5» मन्त्र:2


शिव शंकर शर्मा

पुनः उसी विषय को कहते हैं।

पदार्थान्वयभाषाः - (इन्द्राग्नी) हे राजन् तथा दूत ! (यथा) जैसे जिस नियमानुसार (मेधिराः) मेधाविगण (वाम्+अहुवन्त) आपको निमन्त्रित करते हैं, (एव) वैसे ही मैं भी (ऊतये) साहाय्य और (सोमपीतये) सोमपान के लिये आपको बुलाता हूँ ॥९॥
भावार्थभाषाः - राजा को उचित है कि विद्वानों और मूर्खों, दोनों की विनती ध्यान से सुनें ॥९॥

हरिशरण सिद्धान्तालंकार

स्तुति व यज्ञशीलता से शत्रुपराभव

पदार्थान्वयभाषाः - [१] हे (अग्ने) = परमात्मन् ! (नव्यसा वचः) = [ वचसा] स्तुत्य [प्रशस्य] वचनों के द्वारा (तनूषु) = हमारे शरीरों में (एषां) = इन शत्रुओं के (शंसं) = [Charm, Spell ] जादू को (नि) [युच्छ ] = दूर कर । (रराव्णां हवि) = के देनेवाले यज्ञशील पुरुषों के (अरातीः) = शत्रुओं को नि [युच्छ ] = दूर करिए । [२] हे प्रभो! आपके अनुग्रह से (विश्वा) = सब (अर्य:) = आक्रमण करनेवाले (आमुरः) = समनत् हिंसन करनेवाले (अरातीः) = शत्रु (इतः) = यहाँ से (युच्छन्तु) = [गच्छन्तु] चले जाएँ। (समे) = सारे (अन्यके नभन्ताम्) = शत्रु नष्ट हो जाएँ।
भावार्थभाषाः - भावार्थ:- प्रभु-स्तवन से हम शत्रुओं के जादू को समाप्त करनेवाले हैं। यज्ञशील बनकर सब शत्रुओं को दूर करनेवाले हों।

शिव शंकर शर्मा

पुनस्तदेवाह।

पदार्थान्वयभाषाः - हे इन्द्राग्नी ! यथा। मेधिराः=मेधाविनः। वाम्। अहुवन्त=आह्वयन्ति। एवमहमपि। ऊतये=साहाय्याय। सोमपीतये च। अह्वे=आह्वयामि ॥९॥

डॉ. तुलसी राम

पदार्थान्वयभाषाः - Agni, lord of light and fire, by this new word of adoration may the negativities of thought and emotion in the personalities of these yajakas, frustrations of the bountiful, all adversaries and adversities, all stupidity, violence and enemies go away and vanish from here.