Go To Mantra

स्वा॒यु॒धः सो॒तृभि॑: पू॒यमा॑नो॒ऽभ्य॑र्ष॒ गुह्यं॒ चारु॒ नाम॑ । अ॒भि वाजं॒ सप्ति॑रिव श्रव॒स्याभि वा॒युम॒भि गा दे॑व सोम ॥

English Transliteration

svāyudhaḥ sotṛbhiḥ pūyamāno bhy arṣa guhyaṁ cāru nāma | abhi vājaṁ saptir iva śravasyābhi vāyum abhi gā deva soma ||

Mantra Audio
Pad Path

सु॒ऽआ॒यु॒धः । सो॒तृऽभिः॑ । पू॒यमा॑नः । अ॒भि । अ॒र्ष॒ । गुह्य॑म् । चारु॑ । नाम॑ । अ॒भि । वाज॑म् । सप्तिः॑ऽइव । श्र॒व॒स्या । अ॒भि । वा॒युम् । अ॒भि । गाः । दे॒व॒ । सो॒म॒ ॥ ९.९६.१६

Rigveda » Mandal:9» Sukta:96» Mantra:16 | Ashtak:7» Adhyay:4» Varga:9» Mantra:1 | Mandal:9» Anuvak:5» Mantra:16


Reads 802 times

ARYAMUNI

Word-Meaning: - हे परमात्मन् ! (गुह्यम्) सर्वोपरि रहस्य (चारु) श्रेष्ठ (नाम) जो तुम्हारी संज्ञा है, (अभ्यर्ष) उसका ज्ञान करायें। आप (सोतृभिः, पूयमानः) उपासक लोगों से स्तूयमान हैं। (स्वायुधः) स्वाभाविक शक्ति से युक्त हैं और (सप्तिरिव) विद्युत् के समान (श्रवस्याभि) ऐश्वर्य्य के सम्मुख प्राप्त कराइये और (वायुमभि) हमको प्राणों की विद्या का वेत्ता बनाइये। (देव) हे सर्वशक्तिसम्पन्न परमेश्वर ! हमको (गाः) इन्द्रियों के (अभि वाजम्) नियमन का ज्ञाता बनाइये ॥१६॥
Connotation: - जो लोग परमात्मा पर विश्वास रखते हैं, वे अवश्यमेव संयमी बनकर इन्द्रियों के स्वामी बनते हैं ॥१६॥
Reads 802 times

HARISHARAN SIDDHANTALANKAR

'नामस्मरण-शक्ति-गति और ज्ञान' की ओर

Word-Meaning: - इस सोम के रक्षण से 'इन्द्रियाँ, मन व बुद्धि' रूप जीवन संग्राम के आयुध सुन्दर बनते हैं । सो कहते हैं कि (स्वायुधः) = उत्तम आयुधों वाला, (सोतृभिः) = उत्पन्न करने वालों से (पूयमानः) = पवित्र किया जाता हुआ तू (गुह्यम्) = बुद्धिरूप गुहा में स्थित (चारु) = सुन्दर (नाम) = प्रभु के नाम को (अभ्यर्ष) = [अभिगमय] प्राप्त करा । हम बुद्धिपूर्वक अर्थ का चिन्तन करते हुए प्रभु के नाम का जप करें । (श्रवस्या:) = हमें यशस्वी बनाने की कामना से (सप्तिः इव) = संग्राम में घोड़े की तरह (वाजं अभि) = शक्ति की ओर ले चल । (वायुं अभि) = गतिशीलता की ओर ले चल । हे (देव) = प्रकाशमय (सोम) = वीर्यशक्ते ! (गाः अभि) = ज्ञान की वाणियों की ओर ले चल।
Connotation: - भावार्थ- सुरक्षित सोम हमें प्रभु के नाम की ओर ले चलता है, हमें प्रभु के नाम के जप को करनेवाला बनाता है, शक्ति, गति और ज्ञान की वाणियों की ओर ले चलता है।
Reads 802 times

ARYAMUNI

Word-Meaning: - हे परमात्मन् ! (गुह्यं) सर्वोपरि रहस्यं (चारु) रम्या (नाम) या संज्ञा भवतः (अभि, अर्ष) तज्ज्ञानं कारयतु। भवान् (सोतृभिः, पूयमानः) उपासकैः स्तूयमानः (स्वायुधः) स्वाभाविकशक्तिसम्पन्नश्चास्ति। (सप्तिरिव) विद्युदिव (श्रवस्या, अभि) ऐश्वर्याभिमुखं करोतु (वायुं, अभि) प्राणविद्यावेत्तारं च मां करोतु (देव) हे दिव्यशक्तिसम्पन्न ! (गाः) इन्द्रियाणां (अभि वाजम्) नियमनज्ञातारं च करोतु। ॥१६॥
Reads 802 times

DR. TULSI RAM

Word-Meaning: - Wielding powers of law and justice, exalted by lovers and celebrants, O Name and Word beatific, come and bless the secret cave of the heart. O Soma, like an instant power of transportive ecstasy, take us to the strength and speed of success and fulfilment, lead us to honour and fame of excellence, take us to the vibrancy of the winds and, O lord of light and generosity, give us illuminative knowledge and perceptive and discriminative intelligence.