Go To Mantra
Viewed 348 times

ये सोमा॑सः परा॒वति॒ ये अ॑र्वा॒वति॑ सुन्वि॒रे । सर्वाँ॒स्ताँ इ॑न्द्र गच्छसि ॥

English Transliteration

ye somāsaḥ parāvati ye arvāvati sunvire | sarvām̐s tām̐ indra gacchasi ||

Mantra Audio
Pad Path

ये । सोमा॑सः । प॒रा॒ऽवति॑ । ये । अ॒र्वा॒ऽवति॑ । सु॒न्वि॒रे । सर्वा॑न् । तान् । इ॒न्द्र॒ । ग॒च्छ॒सि॒ ॥ ८.९३.६

Rigveda » Mandal:8» Sukta:93» Mantra:6 | Ashtak:6» Adhyay:6» Varga:22» Mantra:1 | Mandal:8» Anuvak:9» Mantra:6


HARISHARAN SIDDHANTALANKAR

सोमासः परावति

Word-Meaning: - [१] गत मन्त्र के अनुसार अपने अमरत्व को पहचानने पर तथा विषयों की तुच्छता को समझने पर (ये) = जो (सोमासः) = सोमकण (परावति) = उस सुदूर मस्तिष्करूप द्युलोक के निमित्त (सुन्विरे) = उत्पन्न किये गये हैं, अथवा (ये) = जो (अर्वावति) = समीपस्थ इस शरीररूप पृथिवीलोक के निमित्त उत्पन्न किये गये हैं, हे (इन्द्र) = जितेन्द्रिय पुरुष ! तू (तान् सर्वान्) = उन सब सोमकणों को गच्छसि = प्राप्त होता है। [२] अपने अमरत्व को समझकर, विषयों से ऊपर उठने पर ही सोमकणों का रक्षण होता है। इनके रक्षण से ही मस्तिष्करूप द्युलोक दीप्त तथा शरीररूप पृथिवीलोक दृढ़ बनता है।
Connotation: - भावार्थ- हम अपने को अमर जानें। विषयों की तुच्छता को पहचानें। सोमकणों का रक्षण करते हुए मस्तिष्क को दीप्त बनायें तथा शरीर को दृढ़ करें।

DR. TULSI RAM

Word-Meaning: - Indra, O dynamic intelligence, protector of the knowledge of truth and reality, whatever somas of knowledge, culture and enlightenment are distilled either far away or close at hand, pray you move there to record and protect them for us.