Viewed 319 times
प्र भ्रा॑तृ॒त्वं सु॑दान॒वोऽध॑ द्वि॒ता स॑मा॒न्या । मा॒तुर्गर्भे॑ भरामहे ॥
English Transliteration
Mantra Audio
pra bhrātṛtvaṁ sudānavo dha dvitā samānyā | mātur garbhe bharāmahe ||
Pad Path
प्र । भ्रा॒तृ॒त्ऽवम् । सु॒ऽदा॒न॒वः॒ । अध॑ । द्वि॒ता । स॒मा॒न्या । मा॒तुः । गर्भे॑ । भ॒रा॒म॒हे॒ ॥ ८.८३.८
Rigveda » Mandal:8» Sukta:83» Mantra:8
| Ashtak:6» Adhyay:6» Varga:4» Mantra:3
| Mandal:8» Anuvak:9» Mantra:8
HARISHARAN SIDDHANTALANKAR
मातुः गर्भे
Word-Meaning: - [१] हे (सुदानवः) = सम्यक् बुराइयों का खण्डन करनेवाले देवो ! हम (अध) = अब (मातुः गर्भे) = ज्ञान के द्वारा हमारा निर्माण करनेवाले आचार्य के गर्भ में [आचार्य उपनयमानो ब्रह्मचारिणं कृणुते गर्भमन्तः] (समान्या हिता) = [सम् आनयति, द्यौ तनोति] उत्तम जीवन को देनेवाले ज्ञान व शक्ति के विस्तार से आपके साथ (भ्रातृत्वम्) = बन्धुत्व को (प्रभरामहे) = अपने में परिपुष्ट करते हैं। [२] आचार्य ब्रह्मचारी का उपनयन करता हुआ उसे गर्भ में धारण करता है। इस प्रकार आचार्य माता का स्थान ग्रहण करता है यहाँ विद्यार्थी अपने जीवन में शक्ति व ज्ञान का विस्तार करता हुआ जीवन को उत्तम बनाता है। इस प्रकार हम उत्तम जीवनवाले बनकर देवों के साथ अपने बन्धुत्व को पुष्ट करते हैं।
Connotation: - भावार्थ- आचार्य के गर्भ में रहकर हम शक्ति व ज्ञान का विस्तार करें। इस प्रकार हम भी देवों के साथ बन्धुत्ववाले हों।
DR. TULSI RAM
Word-Meaning: - Brotherliness and similarity as well as duality and dissimilarity, O generous Vishvedevas, we acquire in mother Prakrti’s womb and bear from there.
