Devata: आदित्याः
Rishi: मत्स्यः साम्मदो मान्यो वा मैत्रावरुणिर्बहवो वा मत्स्या जालनध्दाः
Chhanda: गायत्री
Swara: षड्जः
Viewed 367 times
शश्व॒द्धि व॑: सुदानव॒ आदि॑त्या ऊ॒तिभि॑र्व॒यम् । पु॒रा नू॒नं बु॑भु॒ज्महे॑ ॥
English Transliteration
Mantra Audio
śaśvad dhi vaḥ sudānava ādityā ūtibhir vayam | purā nūnam bubhujmahe ||
Pad Path
शश्व॑त् । हि । वः॒ । सु॒ऽदा॒न॒वः॒ । आदि॑त्याः । ऊ॒तिऽभिः॑ । व॒यम् । पु॒रा । नू॒नम् । बु॒भु॒ज्महे॑ ॥ ८.६७.१६
Rigveda » Mandal:8» Sukta:67» Mantra:16
| Ashtak:6» Adhyay:4» Varga:54» Mantra:1
| Mandal:8» Anuvak:7» Mantra:16
SHIV SHANKAR SHARMA
Word-Meaning: - सभासद् कैसे होने चाहियें, इसका वर्णन इसमें है। ये (क्षितीनाम्) मनुष्यों के मध्य (ये+मूर्धानः) जो गुणों के द्वारा सर्वश्रेष्ठ हों, (अदब्धासः) दूसरों की विभूति, उन्नति और मङ्गल देखकर ईर्ष्या न करें, (स्वयशसः) अपनी वीरता, सद्गुण विद्यादि द्वारा और परिश्रम करके जो स्वयं यश उत्पन्न करते हों, पुनः जो (अद्रुहः) किसी का द्रोह न करें, वे ही सभासद् हो सकते हैं और वे ही (व्रता+रक्षन्ते) ईश्वरीय और लौकिक नियमों को भी पाल सकते हैं ॥१३॥
Connotation: - जो समय-समय पर समाजों में श्रेष्ठ गुणों से भूषित हों, वे सभासद् चुने जाएँ ॥१३॥
HARISHARAN SIDDHANTALANKAR
सुदानु आदित्य
Word-Meaning: - [१] हे (सुदानवः) = [दाप् लवने] बुराई का सम्यक् खण्डन करनेवाले (आदित्याः) = आदित्य विद्वानो ! (वः) = आपके (ऊतिभिः) = रक्षणों के द्वारा (वयं) = हम (शश्वत् हि) = सर्वदा ही (पुरा) = पालन व पूरण के द्वारा (नूनं) = निश्चय से (बुभुज्महे) = पालन के लिए भोगों को प्राप्त करें [भुज पालनाभ्यवहारयोः] । [२] ज्ञानियों का सम्पर्क हमें भोगों में फंसने से बचाए । ये भोग हमारा पालन करनेवाले हों-हम इनके शिकार ही न हो जाएँ।
Connotation: - भावार्थ-ज्ञानियों का सम्पर्क हमें वासनाओं से बचाए । हम सांसारिक भोगों को पालन के दृष्टिकोण से ही ग्रहण करें।
SHIV SHANKAR SHARMA
Word-Meaning: - ये सभासदः ! क्षितीनाम्=जनानां मध्ये। मूर्धानः=श्रेष्ठा इत्यर्थः। पुनः। क्षितीनाम्। अदब्धासः=अहिंसकाः। पुनः। स्वयशसः=यशसा भासमानाः। पुनः। अद्रुहः=अद्रोग्धारः। ते खलु। व्रता=व्रतानि=नियमान् रक्षन्ते ॥१३॥
DR. TULSI RAM
Word-Meaning: - Adityas, generous givers, by virtue of your protections we have been enjoying life always, now as ever before.
