Viewed 481 times
यमृ॒त्विजो॑ बहु॒धा क॒ल्पय॑न्त॒: सचे॑तसो य॒ज्ञमि॒मं वह॑न्ति । यो अ॑नूचा॒नो ब्रा॑ह्म॒णो यु॒क्त आ॑सी॒त्का स्वि॒त्तत्र॒ यज॑मानस्य सं॒वित् ॥
English Transliteration
Mantra Audio
yam ṛtvijo bahudhā kalpayantaḥ sacetaso yajñam imaṁ vahanti | yo anūcāno brāhmaṇo yukta āsīt kā svit tatra yajamānasya saṁvit ||
Pad Path
यम् । ऋ॒त्विजः॑ । ब॒हु॒धा । क॒ल्पय॑न्तः । सऽचे॑तसः । य॒ज्ञम् । इ॒मम् । वह॑न्ति । यः । अ॒नू॒चा॒नः । ब्रा॒ह्म॒णः । यु॒क्तः । आ॒सी॒त् । का । स्वि॒त् । तत्र॑ । यज॑मानस्य । स॒म्ऽवित् ॥ ८.५८.१
Rigveda » Mandal:8» Sukta:58» Mantra:1
| Ashtak:6» Adhyay:4» Varga:29» Mantra:1
| Mandal:8» Anuvak:6» Mantra:1
HARISHARAN SIDDHANTALANKAR
अनूचान, ब्राह्मण युक्त
Word-Meaning: - [१] (ऋत्विजः) = ऋत्विज् लोग (यं) = जिसको (बहुधा) = अनेक प्रकार से (कल्पयन्तः) = कल्पना का विषय बनाते हैं, (सचेतसः) = ज्ञानी पुरुष (इमं यज्ञं) = इस यज्ञ को (वहन्ति) = धारण करते हैं। ज्ञानी पुरुषों का जीवन यज्ञमय ही होता है। [२] (यः) = जो (अनूचानः) = ज्ञान का प्रवचन करनेवाला (ब्राह्मण:) = ब्रह्मवेत्ता पुरुष (युक्तः) = योगयुक्त (आसीत्) = होता है। (तत्र) = उस योग को करने पर (यजमानस्य) = इस यज्ञशील उपासक की (संवित्) = अनुभूति (स्वित्) = निश्चय से का आनन्दमयी होती है।
Connotation: - भावार्थ - ज्ञानी पुरुष यज्ञशील होते हैं। ये ज्ञानी - ब्रह्मवेत्ता - योगी पुरुष एक अद्भुत आनन्द की अनुभूति को प्राप्त करते हैं।
DR. TULSI RAM
Word-Meaning: - In the yajna of existence and human life, which the yajakas, Vishvedevas, natural forces of divinity in the cosmic yajna, and human senses and mind in the individual yajna of life, all vital, alert and expert in their own ways, organise, conduct and carry on harmoniously in many different participative ways, and in the same yajna when some pious, intelligent and fortunate soul in communion is joined with the supreme divinity of the yajna, then in that state of samadhi what is the nature and character of this yajamana’s state of knowledge and spiritual awareness?
