Go To Mantra
Viewed 443 times

पू॒षा विष्णु॒र्हव॑नं मे॒ सर॑स्व॒त्यव॑न्तु स॒प्त सिन्ध॑वः । आपो॒ वात॒: पर्व॑तासो॒ वन॒स्पति॑: शृ॒णोतु॑ पृथि॒वी हव॑म् ॥

English Transliteration

pūṣā viṣṇur havanam me sarasvaty avantu sapta sindhavaḥ | āpo vātaḥ parvatāso vanaspatiḥ śṛṇotu pṛthivī havam ||

Mantra Audio
Pad Path

पू॒षा । विष्णुः॑ । हव॑नम् । मे॒ । सर॑स्वती । अव॑न्तु । स॒प्त । सिन्ध॑वः । आपः॑ । वातः॑ । पर्व॑तासः । वन॒स्पतिः॑ । शृ॒णोतु॑ । पृ॒थि॒वी । हव॑म् ॥ ८.५४.४

Rigveda » Mandal:8» Sukta:54» Mantra:4 | Ashtak:6» Adhyay:4» Varga:24» Mantra:4 | Mandal:8» Anuvak:6» Mantra:4


HARISHARAN SIDDHANTALANKAR

सम्पूर्ण आधिदैविक जगत् की अनुकूलता

Word-Meaning: - [१] (पूषा) = पोषक सूर्य, (विष्णुः) = सर्वव्यापक प्रभु, (सरस्वती) = ज्ञान की अधिष्ठात्री देवता, (सप्त सिन्धवः) = सात छन्दों में प्रवाहित होनेवाले सात ज्ञान प्रवाह [ स्यन्द] (मे) = मेरे (हवनम् अवन्तु) = [हु दानादनयोः] दानपूर्वक अदन को रक्षित करें। इन सबके अनुग्रह से मैं दानपूर्वक अन करनेवाला बनूँ। [२] (आप:) = जल (वातः) = वायु (पर्वतासः) = पर्वत और (वनस्पतिः) = वनस्पति तथा (पृथिवी) = यह भूमिमाता (हवम्) = मेरी पुकार को (शृणोतु) = सुनें। इन सबकी हमारे लिए अनुकूलता हो। इनकी अनुकूलता में हम पूर्ण स्वास्थ्य को प्राप्त करें।
Connotation: - भावार्थ- 'पूषा, विष्णु, सरस्वती व सप्त सिन्धुओं' की कृपा से मैं त्यागपूर्वक अदन करनेवाला बनूँ। जल, वायु, पर्वत, वनस्पति व पृथिवी की अनुकूलता में मैं स्वस्थ बनूँ।

DR. TULSI RAM

Word-Meaning: - May Pusha, sun and other powers of nourishment, Vishnu, omnipresent divine power, Sarasvati, divine vibrations of cosmic awareness, and the seven seas attend to my call, honour it and protect me. May Apah, nature’s flow of liquid energies, Vatah, the winds, mountains and the clouds, herbs and trees and the earth perceive my call and help.