Go To Mantra
Viewed 508 times

प्र णो॑ दे॒वी सर॑स्वती॒ वाजे॑भिर्वा॒जिनी॑वती। धी॒नाम॑वि॒त्र्य॑वतु ॥४॥

English Transliteration

pra ṇo devī sarasvatī vājebhir vājinīvatī | dhīnām avitry avatu ||

Mantra Audio
Pad Path

प्र। नः॒। दे॒वी। सर॑स्वती। वाजे॑भिः। वा॒जिनी॑ऽवती। धी॒नाम्। अ॒वि॒त्री। अ॒व॒तु॒ ॥४॥

Rigveda » Mandal:6» Sukta:61» Mantra:4 | Ashtak:4» Adhyay:8» Varga:30» Mantra:4 | Mandal:6» Anuvak:5» Mantra:4


SWAMI DAYANAND SARSWATI

फिर वह कैसी रक्षा करनेवाली है, इस विषय को कहते हैं ॥

Word-Meaning: - हे सन्तानो ! जो (देवी) विदुषी (वाजेभिः) अन्नादिकों के साथ (वाजिनीवती) प्रशस्तविज्ञान वा क्रिया से युक्त वा (सरस्वती) विज्ञानयुक्त वाणी से युक्त (नः) हमारी (धीनाम्) बुद्धियों को (अवित्री) रक्षा करनेवाली (प्र, अवतु) अच्छे प्रकार करे, उसको तुम स्वीकार करो ॥४॥
Connotation: - माताजनों को चाहिये कि अपने सन्तानों को बाल्यावस्था में अच्छी शिक्षा देकर विद्या से विद्वान् कर उनके साथ अतुल सुख भोगें ॥४॥

HARISHARAN SIDDHANTALANKAR

शक्ति- बुद्धि

Word-Meaning: - [१] (देवी) = हमारे जीवनों को दिव्यगुणमय बनानेवाली (सरस्वती) = ज्ञान की अधिष्ठात्री देवता (नः) = हमारा (प्र अवतु) = प्रकर्षेण रक्षण करे। [२] यह सरस्वती (वाजेभिः वाजिनीवती) = बलों के द्वारा प्रशस्त बलोंवाली है। हमें प्रशस्त बलयुक्त करती है। यह (धीनां अवित्री) = हमारी बुद्धियों का रक्षण करनेवाली है।
Connotation: - भावार्थ- सरस्वती की आराधना हमें प्रशस्त बलवाला व सुरक्षित बुद्धिवाला करती हैवासना विनाश के द्वारा सरस्वती बल को भी प्रशस्त करती है ।

SWAMI DAYANAND SARSWATI

पुनः सा कीदृशी रक्षिकेत्याह ॥

Anvay:

हे सन्ताना ! या देवी वाजेभिर्वाजिनीवती सरस्वती नो धीनामवित्री प्रावतु तां यूयं स्वीकुरुत ॥४॥

Word-Meaning: - (प्र) (नः) अस्माकम् (देवी) विदुषी (सरस्वती) विज्ञानयुक्तया वाचाऽऽढ्या (वाजेभिः) अन्नादिभिः (वाजिनीवती) प्रशस्तविज्ञानक्रियासहिता (धीनाम्) प्रज्ञानाम् (अवित्री) रक्षिका (अवतु) ॥४॥
Connotation: - मातृभिः स्वसन्तानान् बाल्यावस्थायां सुशिक्ष्य विद्यया विदुषः सम्पाद्य तैः सहातुलं सुखं भोक्तव्यम् ॥४॥

DR. TULSI RAM

Word-Meaning: - May Sarasvati, bright mother of divine light and knowledge, overflowing with streams of wealth, honour and spirit, protector and promoter of intelligence, will and enlightened action, save us from darkness and evil and advance us into the light of life.

ACHARYA DHARMA DEVA VIDYA MARTANDA

How is she (speech) a protector-is told.

Anvay:

O children! you should accept that highly learned lady, who is rich with the speech full of true knowledge and who is endowed with admirable and practical scientific knowledge. May she be the protector of our intellects.

Word-Meaning: - N/A
Connotation: - Mothers should impart good education to their children and having made them good scholars, enjoy incomparable happiness with them.

MATA SAVITA JOSHI

N/A

Word-Meaning: - N/A
Connotation: - मातांनी आपल्या संतानांना बालपणापासूनच चांगले शिक्षण देऊन विद्येद्वारे विद्वान करावे व त्यांच्याबरोबर अतुल सुख भोगावे. ॥ ४ ॥