Go To Mantra
Viewed 527 times

अ॒जा अ॒न्यस्य॒ वह्न॑यो॒ हरी॑ अ॒न्यस्य॒ संभृ॑ता। ताभ्यां॑ वृ॒त्राणि॑ जिघ्नते ॥३॥

English Transliteration

ajā anyasya vahnayo harī anyasya sambhṛtā | tābhyāṁ vṛtrāṇi jighnate ||

Mantra Audio
Pad Path

अ॒जाः। अ॒न्यस्य॑। वह्न॑यः। हरी॒ इति॑। अ॒न्यस्य॑। सम्ऽभृ॑ता। ताभ्या॑म्। वृ॒त्राणि॑। जि॒घ्न॒ते॒ ॥३॥

Rigveda » Mandal:6» Sukta:57» Mantra:3 | Ashtak:4» Adhyay:8» Varga:23» Mantra:3 | Mandal:6» Anuvak:5» Mantra:3


SWAMI DAYANAND SARSWATI

फिर इन दोनों से मनुष्यों को क्या प्राप्त होना चाहिये, इस विषय को कहते हैं ॥

Word-Meaning: - हे मनुष्यो ! उन दोनों के बीच जिस (अन्यस्य) भूमि के सम्बन्ध (वह्नयः) पदार्थ को एक स्थान से दूसरे स्थान में पहुँचानेवाले (अजाः) नित्य अर्थात् जो नष्ट नहीं होते वा जिस (अन्यस्य) और दूसरे बिजुलीरूप अग्नि के (हरी) हरणशील (सम्भृता) अच्छे प्रकार धारण किये हुए धारण और आकर्षण गुण वर्त्तमान हैं (ताभ्याम्) उनसे जो (वृत्राणि) धनों को (जिघ्नते) प्राप्त होता है, उसका तुम सत्कार करो ॥३॥
Connotation: - हे मनुष्यो ! मिले हुए भूमि और बिजुली की उत्तेजना से तुम धनों को प्राप्त होओ ॥३॥

HARISHARAN SIDDHANTALANKAR

अजाः, हरी

Word-Meaning: - [१] (अन्यस्य) = इन्द्र और पूषा में से एक पूषा के (वह्नयः) = वहन करनेवाले (अजा:) = गति के द्वारा सब बुराइयों का क्षेपण करनेवाले 'प्राण' हैं। प्राणों का पोषण ही इसे पूषा बनाता है । इन प्राणों से गति के द्वारा शरीर का सब मल परे फेंका जाता है। [२] (अन्यस्य) = दूसरे इन्द्र के (हरी) = कर्मेन्द्रिय व ज्ञानेन्द्रिय रूप अश्व (सम्भृता) = सम्यक् पुष्ट किये जाते हैं अथवा सम्यक् धारित किये जाते हैं। (ताभ्याम्) = इन सम्भृत इन्द्रियों से यह इन्द्र (वृत्राणि जिघ्नते) = ज्ञान की आवरणभूत वासनाओं को विनष्ट करता है।
Connotation: - भावार्थ- प्राणों की साधना हमें पूषा बनाती है । इन्द्रियाश्वों का स्मरण हमें इन्द्र बनाता है और हम वासनाओं को विनष्ट कर पाते हैं ।

SWAMI DAYANAND SARSWATI

पुनराभ्यां मनुष्यैः किं प्राप्यमित्याह ॥

Anvay:

हे मनुष्यास्तयोर्यस्याऽन्यस्य वह्नयोऽजा यस्याऽन्यस्य हरी सम्भृता वर्त्तेते ताभ्यां यो वृत्राणि जिघ्नते तं यूयं सत्कुरुत ॥३॥

Word-Meaning: - (अजाः) नित्याः (अन्यस्य) भूमेः (वह्नयः) वोढारः (हरी) हरणशीलौ धारणाकर्षणौ (अन्यस्य) विद्युतः (सम्भृता) सम्यग्धृतौ (ताभ्याम्) (वृत्राणि) धनानि (जिघ्नते) प्राप्नोति ॥३॥
Connotation: - हे मनुष्या ! मिलितयोर्भूमिविद्युतोः सकाशाद्यूयं धनानि प्राप्नुत ॥३॥

DR. TULSI RAM

Word-Meaning: - The carriers of one, Pusha, are the sun beams while those of the other, Indra, are positive and negative currents of electricity, and thereby the duo, Indra and Pusha, work together and break the clouds, and humanity gets the boons of food, energy and wealth.

ACHARYA DHARMA DEVA VIDYA MARTANDA

What should men get from them-is told.

Anvay:

O men! of the two, one Poosha is the earth, of which there are many imperishable things, which carry things from one place to another, and the other (Indra) is electricity which possesses the power of upholding and attracting. You should honor a person, who knows the earth and electricity and obtains wealth of various kinds by their proper use.

Word-Meaning: - N/A
Connotation: - O men ! gain wealth by proper or methodical combination of the earth and electricity.

MATA SAVITA JOSHI

N/A

Word-Meaning: - N/A
Connotation: - हे माणसांनो ! भूमी व विद्युतच्या संयोगाने तुम्ही धन प्राप्त करा. ॥ ३ ॥