Go To Mantra

दू॒णाशं॑ स॒ख्यं तव॒ गौर॑सि वीर गव्य॒ते। अश्वो॑ अश्वाय॒ते भ॑व ॥२६॥

English Transliteration

dūṇāśaṁ sakhyaṁ tava gaur asi vīra gavyate | aśvo aśvāyate bhava ||

Mantra Audio
Pad Path

दुः॒ऽनश॑म्। स॒ख्यम्। तव॑। गौः। अ॒सि॒। वी॒र॒। ग॒व्य॒ते। अश्वः॑। अ॒श्व॒ऽय॒ते। भ॒व॒ ॥२६॥

Rigveda » Mandal:6» Sukta:45» Mantra:26 | Ashtak:4» Adhyay:7» Varga:26» Mantra:1 | Mandal:6» Anuvak:4» Mantra:26


Reads 388 times

SWAMI DAYANAND SARSWATI

किन की मित्रता नहीं जीर्ण होती है, इस विषय को कहते हैं ॥

Word-Meaning: - हे (वीर) धीरता आदि गुणों से युक्त राजन् वा विद्वान् ! जो आप (गव्यते) गौ के सदृश आचरण करते हुए के लिये (गौः) गाय जैसे वैसे (अश्वायते) घोड़ों के सदृश आचरण करते हुए के लिये (अश्वः) घोड़ा जैसे वैसे (असि) हैं और जिन (तव) आपका प्रेम के आस्पद में बन्धा हुआ (दूणाशम्) दुर्लभ नाश जिसका वह (सख्यम्) मित्रपन है, वह आप हम लोगों के मित्र (भव) हूजिये ॥२६॥
Connotation: - इस मन्त्र में वाचकलुप्तोपमालङ्कार है। जैसे गौओं में बैल और घोड़ियों में घोड़ा प्रसन्न सदा ही होता है, वैसे ही सज्जनों की मित्रता अविनाशिनी होती है, ऐसा सब लोग जानें ॥२६॥
Reads 388 times

HARISHARAN SIDDHANTALANKAR

दूणाशं सख्यं तव [प्रभु की अटूट मैत्री]

Word-Meaning: - [१] हे वीर शत्रुओं को कम्पित करके दूर करनेवाले प्रभो ! (तव सख्यम्) = आपकी मित्रता (दूणाशम्) = नष्ट नहीं की जा सकती, अर्थात् अटूट है। सांसारिक मित्रताएँ स्वार्थवश विनष्ट हो जाती हैं, पर प्रभु की मित्रता कभी टूटनेवाला नहीं। [२] हे प्रभो! आप (गव्यते) = ज्ञानेन्द्रियों की कामनावाले पुरुष के लिये (गौः असि) = [गौः = गोदाता] ज्ञानेन्द्रिय बन जाते हैं, उसे ज्ञानेन्द्रियों के देनेवाले होते हैं तथा (अश्वायते) = कर्मेन्द्रियों की कामनावाले इस उपासक के लिये (अश्वः भव) = कर्मेन्द्रिय हो जाते हैं, इसे कर्मेन्द्रियों को प्राप्त कराते हैं ।
Connotation: - भावार्थ- वे प्रभु हमारे अजरामर सखा हैं। हमें प्रशस्त ज्ञानेन्द्रियों व प्रशस्त कर्मेन्द्रियों को प्राप्त कराते हैं ।
Reads 388 times

SWAMI DAYANAND SARSWATI

केषां सख्यं न जीर्यत इत्याह ॥

Anvay:

हे वीर राजन् विद्वन् वा ! यस्त्वं गव्यते गौरिवाश्वायतेऽश्व इवासि यस्य तव प्रेमास्पदबद्धं दूणाशं सख्यमस्ति स त्वमस्माकं सुहृद्भव ॥२६॥

Word-Meaning: - (दूणाशम्) दुर्ल्लभो नाशो यस्य तत् (सख्यम्) मित्रत्वम् (तव) (गौः) धेनुरिव (असि) (वीर) धैर्य्यादिगुणयुक्त (गव्यते) गौरिवाचरते (अश्वः) तुरङ्गः (अश्वायते) अश्वमिवाचरते (भव) ॥२६॥
Connotation: - अत्र वाचकलुप्तोपमालङ्कारः। यथा गोषु वृषभो वडवास्वश्वः प्रीतः सदैव वर्त्तते तथैव सज्जनानां मित्रताऽविनाशिनी भवतीति सर्वे विजानन्तु ॥२६॥
Reads 388 times

DR. TULSI RAM

Word-Meaning: - Indra, potent lord ruler of multifarious acts and potential, never can your friendship toward the people be lost or destroyed, it is permanent and versatile. You are all love and revelation to a person in search of faith and knowledge, and you are all impetuous victor for a person thirsting for speed and progress. (The way we think and act, you respond.)
Reads 388 times

ACHARYA DHARMA DEVA VIDYA MARTANDA

Whose friendship does not end-is told.

Anvay:

O brave king (or enlightened person) ! endowed with the power of endurance and other virtues, as the bull loves a cow, as the horse loves the mare, in the same manner, you be our friend, whose friendship is free from decay and firm.

Word-Meaning: - N/A
Connotation: - As a bull loves the cows and horse the mares in the same manner, the friendship of good men is imperishable or firm. This should be known to all.
Reads 388 times

MATA SAVITA JOSHI

N/A

Word-Meaning: - N/A
Connotation: - या मंत्रात वाचकलुप्तोपमालंकार आहे. जसे गाईच्या सहवासात बैल व घोडीबरोबर घोडा प्रसन्न असतो तशीच सज्जनांची मैत्री निरंतर टिकणारी असते, हे सर्वांनी जाणावे. ॥ २६ ॥