Go To Mantra

इ॒मा उ॑ त्वा शतक्रतो॒ऽभि प्र णो॑नुवु॒र्गिरः॑। इन्द्र॑ व॒त्सं न मा॒तरः॑ ॥२५॥

English Transliteration

imā u tvā śatakrato bhi pra ṇonuvur giraḥ | indra vatsaṁ na mātaraḥ ||

Mantra Audio
Pad Path

इ॒माः। ऊँ॒ इति॑। त्वा॒। श॒त॒क्र॒तो॒ इति॑ शतऽक्रतो। अ॒भि। प्र। नो॒नु॒वुः॒। गिरः॑। इन्द्र॑। व॒त्सम्। न। मा॒तरः॑ ॥२५॥

Rigveda » Mandal:6» Sukta:45» Mantra:25 | Ashtak:4» Adhyay:7» Varga:25» Mantra:5 | Mandal:6» Anuvak:4» Mantra:25


Reads 359 times

SWAMI DAYANAND SARSWATI

फिर धर्म्मात्मा राजा की सब प्रशंसा करें, इस विषय को कहते हैं ॥

Word-Meaning: - हे (शतक्रतो) अथाह बुद्धिवाले (इन्द्र) प्रजाओं के पालन में तत्पर ! (वत्सम्) बछड़े को (मातरः) आदर देनेवाली माता (न) जैसे वैसे जो (इमाः) ये प्रजायें और (गिरः) वाणियाँ (त्वा) आपकी (प्र, नोनुवुः) अत्यन्त प्रशंसा करें उनकी (उ) वितर्क के साथ आप (अभि) सब प्रकार से स्तुति करिये ॥२५॥
Connotation: - इस मन्त्र में उपमालङ्कार है। हे राजन् ! जैसे गौवें प्रेम से अपने बछड़ों को प्रसन्न करती हैं, वैसे ही उत्तम प्रकार शिक्षित वाणियाँ सब को आनन्द देती हैं, ऐसा जानो ॥२५॥
Reads 359 times

HARISHARAN SIDDHANTALANKAR

प्रभु स्तवन

Word-Meaning: - [१] हे (शतक्रतो) = अनन्त प्रज्ञान व शक्तिवाले प्रभो ! (इमाः) = ये (नः) = हमारी (गिरः) = स्तुतिवाणियाँ (उ) = निश्चय से (त्वा अभि) = आपका लक्ष्य करके (प्रणोनुवुः) = उच्चरित होती हैं। अर्थात् हम सदा आपका स्तवन करनेवाले बनते हैं। [२] हे (इन्द्र) = परमैश्वर्यशालिन् प्रभो ! हमारी स्तुतिवाणियाँ इस प्रकार आपके प्रति उच्चरित होती हैं (न) = जैसे कि (मातरः) = मातृभूत गौवें (वत्सम्) = बछड़े का लक्ष्य करके (हंभा रव) = को करती हैं। धेनुओं को जैसे बछड़े से प्रेम होता है, उसी प्रकार हमारी स्तुति - वाणियाँ आपके प्रति प्रेमवाली हों । अर्थात् हम आपकी स्तुति में आपका अनुभव करें। ।
Connotation: - भावार्थ- हम सदा प्रीतिपूर्वक उस 'शतक्रतु इन्द्र' नामक प्रभु का स्तवन करनेवाले बनें।
Reads 359 times

SWAMI DAYANAND SARSWATI

पुनर्धर्म्मात्मानं सर्वे प्रशंसन्त्वित्याह ॥

Anvay:

हे शतक्रतो इन्द्र ! वत्सं मातरो न य इमा गिरस्त्वा प्र णोनुवुस्ता उ त्वमभि स्तुहि ॥२५॥

Word-Meaning: - (इमाः) प्रजाः (उ) वितर्के (त्वा) त्वाम् (शतक्रतो) अमितप्रज्ञ (अभि) (प्र) (नोनुवुः) भृशं प्रशंसेयुः (गिरः) वाचः (इन्द्र) प्रजापालनतत्पर (वत्सम्) (न) इव (मातरः) मान्यप्रदाः ॥२५॥
Connotation: - अत्रोपमालङ्कारः। हे राजन् ! यथा गावो वात्सल्येन स्वान् वत्सान् प्रीणन्ति तथैव सुशिक्षिता वाचः सर्वानान्दयन्तीति विद्धि ॥२५॥
Reads 359 times

DR. TULSI RAM

Word-Meaning: - Indra, lord ruler of the world and guardian of the people, just as mother cows look toward and low out of affection for the calf, so do these people look up to you with love and reverence, and their voices of adoration exalt you, O lord of a hundred acts of kindness and holiness.
Reads 359 times

ACHARYA DHARMA DEVA VIDYA MARTANDA

All men should praise a righteous person-is told.

Anvay:

O king ! you are engaged in nourishing the subject, and endowed with infinite wisdom. Our words praise you, as mother cows call aloud for their calves. You should admire them.

Word-Meaning: - N/A
Connotation: - O king! as cows please their calves with love in the same manner, well-trained speeches gladden all. This you should know.
Reads 359 times

MATA SAVITA JOSHI

N/A

Word-Meaning: - N/A
Connotation: - या मंत्रात उपमालंकार आहे. हे राजा ! जशा गाई आपल्या वासरांना प्रसन्न करतात, तशीच सुसंस्कृत वाणी सर्वांना आनंद देते हे जाण. ॥ २५ ॥