Go To Mantra

आ जना॑य॒ द्रुह्व॑णे॒ पार्थि॑वानि दि॒व्यानि॑ दीपयो॒ऽन्तरि॑क्षा। तपा॑ वृषन्वि॒श्वतः॑ शो॒चिषा॒ तान्ब्र॑ह्म॒द्विषे॑ शोचय॒ क्षाम॒पश्च॑ ॥८॥

English Transliteration

ā janāya druhvaṇe pārthivāni divyāni dīpayo ntarikṣā | tapā vṛṣan viśvataḥ śociṣā tān brahmadviṣe śocaya kṣām apaś ca ||

Mantra Audio
Pad Path

आ। जना॑य। द्रुह्व॑णे। पार्थि॑वानि। दि॒व्यानि॑। दी॒प॒यः॒। अ॒न्तरि॑क्षा। तप॑। वृ॒ष॒न्। वि॒श्वतः॑। शो॒चिषा॑। तान्। ब्र॒ह्म॒ऽद्विषे॑। शो॒च॒य॒। क्षाम्। अ॒पः। च॒ ॥८॥

Rigveda » Mandal:6» Sukta:22» Mantra:8 | Ashtak:4» Adhyay:6» Varga:14» Mantra:3 | Mandal:6» Anuvak:2» Mantra:8


Reads 488 times

SWAMI DAYANAND SARSWATI

फिर विद्वान् जनों को क्या करना चाहिये, इस विषय को कहते हैं ॥

Word-Meaning: - हे (वृषन्) बलिष्ठ विद्वन् ! आप (शोचिषा) प्रकाश से (विश्वतः) सब ओर से (दिव्यानि) श्रेष्ठ गुण, कर्म और स्वभाववाले वस्तुओं (अन्तरिक्षा) अन्तरिक्ष के सहचारी (पार्थिवानि) पृथिवी में हुए पदार्थों को (आ, दीपयः) सब प्रकार से प्रकाशित कीजिये और (ब्रह्मद्विषे) ईश्वर वा वेद से द्वेष करनेवाले और (द्रुह्वणे) द्रोह करनेवाले (जनाय) जन के लिये सब प्रकार से (तपा) सन्ताप करिये और जो सज्जनों को सन्तापयुक्त करते हैं (तान्) उनको (शोचय) शोक कराइये तथा (क्षाम्) पृथिवी को (अपः, च) और जलों को प्रकाशित करिये ॥८॥
Connotation: - हे विद्वान् जनो ! आप लोग पृथिवी आदि पदार्थों को जानकर अन्यों को जनाइये और दुष्ट जनों को उपदेश से पवित्र करिये ॥८॥
Reads 488 times

HARISHARAN SIDDHANTALANKAR

द्रोह व संताप

Word-Meaning: - [१] हे (वृषन्) = शक्तिशालिन् प्रभो! आप (द्रुह्वणे जनाय) = द्रोह-जिघांसा की भावना से युक्त पुरुष के लिए (पार्थिवानि) = पृथिवी सम्बन्धी, (दिव्यानि =) द्युलोक सम्बन्धी व (अन्तरिक्षा) = अन्तरिक्ष सम्बन्धी सब पदार्थों को (आदीपय:) = संतापवाला करिये। ये सब त्रिलोकी के पदार्थ द्रोग्धा पुरुष को संताप देनेवाले हों। [२] हे (वृषन्) = शक्तिशालिन् ! तू (तान्) = उन द्रोही जनों को (शोचिषा) = अपनी दीप्ति से, (विश्वतः) = सब ओर से (तपा) = संतप्त कर। ब्रह्मद्विषे इस ज्ञान के साथ अप्रीतिवाले पुरुष के लिए (क्षाम्) = इस पृथिवी को (च अपः) = और जलों को भी (शोचय) = दीप्त [संतप्त] कर । इनकी अग्नि में वे द्रोही दग्ध हो जाएँ ।
Connotation: - भावार्थ- द्रोह की भावनावाले के लिए सारा संसार संतापक हो जाता है।
Reads 488 times

SWAMI DAYANAND SARSWATI

पुनर्विद्वद्भिः किं कर्त्तव्यमित्याह ॥

Anvay:

हे वृषन् विद्वन् ! त्वं शोचिषा विश्वतो दिव्यान्यन्तरिक्षा पार्थिवान्याऽऽदीपयः। ब्रह्मद्विषे द्रुह्वणे जनाय विश्वतस्तपा, ये सज्जनान् परितापयन्ति ताञ्छोचय क्षामपश्च दीपयः ॥८॥

Word-Meaning: - (आ) (जनाय) (द्रुह्वणे) द्रोग्ध्रे (पार्थिवानि) पृथिव्यां भवानि (दिव्यानि) दिव्यगुणकर्मस्वभावानि वस्तूनि (दीपयः) प्रकाशय (अन्तरिक्षा) अन्तरिक्षेण सहचराणि (तपा) अत्र द्व्यचोऽतस्तिङ इति दीर्घः। (वृषन्) बलिष्ठ (विश्वतः) सर्वतः (शोचिषा) प्रकाशेन (तान्) (ब्रह्मद्विषे) यो ब्रह्मेश्वरं वेदं वा द्वेष्टि तस्मै (शोचय) शोकं प्रापय (क्षाम्) पृथिवीम् (अपः) जलानि (च) ॥८॥
Connotation: - हे विद्वांसो ! यूयं पृथिव्यादीन् पदार्थान् विदित्वाऽन्यान् वेदयत। दुष्टाञ्जनानुपदेशेन पवित्रीकुरुत ॥८॥
Reads 488 times

DR. TULSI RAM

Word-Meaning: - 0 lord of generous showers of light and purity of peace, light up and reveal the blazing magnificence of the regions of earth, firmament and heaven for people stricken with hate, jealousy and enmity against life, humanity, divinity and revelation of the glory of existence. Let them feel the heat and light of the blaze from all sides, heat up even the green earth and cool waters for them and thus let them be cleansed through suffering and penitence.
Reads 488 times

ACHARYA DHARMA DEVA VIDYA MARTANDA

What should the enlightened person do is further told.

Anvay:

O mightiest enlightened person! illuminate with the light of your knowledge all the articles that are of divine qualities, belonging to the firmament or the earth. For a man, who hates God or Veda and who is of oppressive nature create heat (hatred) from all sides. For them who give trouble to good men, create grief or repentance and enlighten the earth and water.

Word-Meaning: - N/A
Connotation: - O enlightened men ! having acquired the knowledge of the earth and other (geo-physical) elements impart that knowledge to others. Purify the wicked by given them good teachings.
Reads 488 times

MATA SAVITA JOSHI

N/A

Word-Meaning: - N/A
Connotation: - हे विद्वानांनो ! तुम्ही पृथ्वी इत्यादी पदार्थ जाणून इतरांना जाणवून द्या व दुष्ट लोकांना उपदेशाने पवित्र करा. ॥ ८ ॥