Go To Mantra
Viewed 426 times

पा॒तं नो॑ रुद्रा पा॒युभि॑रु॒त त्रा॑येथां सुत्रा॒त्रा। तु॒र्याम॒ दस्यू॑न्त॒नूभिः॑ ॥३॥

English Transliteration

pātaṁ no rudrā pāyubhir uta trāyethāṁ sutrātrā | turyāma dasyūn tanūbhiḥ ||

Mantra Audio
Pad Path

पा॒तम्। नः॒। रु॒द्रा॒। पा॒युऽभिः॑। उ॒त। त्रा॒ये॒था॒म्। सु॒ऽत्रा॒त्रा। तु॒र्याम॑। दस्यू॑न्। त॒नूभिः॑ ॥३॥

Rigveda » Mandal:5» Sukta:70» Mantra:3 | Ashtak:4» Adhyay:4» Varga:8» Mantra:3 | Mandal:5» Anuvak:5» Mantra:3


SWAMI DAYANAND SARSWATI

फिर मनुष्य कैसे वर्त्तें, इस विषय को कहते हैं ॥

Word-Meaning: - हे (रुद्रा) दुष्टों के रुलानेवाले सभा और सेना के स्वामी ! आप दोनों (सुत्रात्रा) उत्तम प्रकार पालन करनेवाले के साथ (पायुभिः) रक्षणों वा रक्षकों से (नः) हम लोगों का (पातम्) पालन करिये और (उत) भी (त्रायेथाम्) रक्षा कीजिये जिससे हम लोग (तनूभिः) शरीरों से (दस्यून्) दुष्ट चोरों का (तुर्याम) नाश करें ॥३॥
Connotation: - हे मनुष्यो ! जो सभा और सेना के स्वामी निरन्तर प्रजाओं की रक्षा करें, उन का रक्षण प्रजा करें ॥३॥

HARISHARAN SIDDHANTALANKAR

दस्यु विनाश

Word-Meaning: - [१] हे (रुद्रा) = [रुद् द्रावयितारौ] दुःखों को दूर भगानेवाले मित्र और वरुण ! (नः) = हमें (पायुभिः) = अपने रक्षणों के द्वारा (पातम्) = रक्षित करो। (उत) = और (सुत्रात्रा) = उत्तम रक्षण करनेवाले आप (त्रायेथाम्) = हमें सब बुराइयों से बचाओ। (आन्तर) = शत्रुओं से भी आप हमारा त्राण करें तथा बाह्यशत्रुओं के शातन की भी शक्ति दें। [२] आपके द्वारा (तनूभिः) = अपनी शक्तियों के विस्तार को करते हुए हम (दस्यून्) = सब दास्यव वृत्तियों को (तुर्याम) = हिंसित करें। वस्तुतः स्नेह व निद्वेषता की पवित्र भूमि में ही सब दिव्यगुणों की उत्पत्ति होती है।
Connotation: - भावार्थ- ये मित्र और वरुण हमारा रक्षण करते हैं। ये हमें शक्ति विस्तार के द्वारा दास्यव वृत्तियों के विनाश के लिये तैयार करते हैं ।

SWAMI DAYANAND SARSWATI

पुनर्मनुष्याः कथं वर्त्तेरन्नित्याह ॥

Anvay:

हे रुद्रा सभासेनेशौ ! युवां सुत्रात्रा सह पायुभिर्नः पातमुत त्रायेथाम् । यतो वयं तनूभिर्दस्यूंस्तुर्याम ॥३॥

Word-Meaning: - (पातम्) (नः) अस्मान् (रुद्रा) दुष्टानां रोदयितारौ (पायुभिः) रक्षणै रक्षकैर्वा (उत) अपि (त्रायेथाम्) (सुत्रात्रा) यः सुष्ठु त्रायते तेन (तुर्याम) हिंस्याम (दस्यून्) दुष्टान् स्तेनान् (तनूभिः) शरीरैः ॥३॥
Connotation: - हे मनुष्या ! यौ सभासेनेशौ सततं प्रजा रक्षेतां तयो रक्षणं प्रजाः कुर्युः ॥३॥

DR. TULSI RAM

Word-Meaning: - O destroyers of hate and violence, lovers and dispensers of justice and rectitude, with all your care and guidance, protect and promote us. Save us, O saviours, against evil in our person and social institutions so that we may get over all forces of negativity, crime and destruction.

ACHARYA DHARMA DEVA VIDYA MARTANDA

How should men behave is further told.

Anvay:

O punishers of the wicked! you make them weep. You are president (Head. Ed.) of the Assembly and Chief Commander of the Army. Along with other guards you protect us with your powers and nourish us. May we subdue the wicked thieves with our bodies. (physical strength. Ed.)

Word-Meaning: - N/A
Connotation: - O men! it is the duty of the subjects (people) to protect the president (Head. Ed.) of the Assembly and Chief Commander of the army who guard the subjects well and incessantly.

MATA SAVITA JOSHI

N/A

Word-Meaning: - N/A
Connotation: - हे माणसांनो! जी सभा व सेनेचा स्वामी सतत प्रजेचे रक्षण करतात. त्यांचे प्रजेने रक्षण करावे. ॥ ३ ॥