Go To Mantra
Viewed 422 times

उ॒त त्या स॒द्य आर्या॑ स॒रयो॑रिन्द्र पा॒रतः॑। अर्णा॑चि॒त्रर॑थावधीः ॥१८॥

English Transliteration

uta tyā sadya āryā sarayor indra pārataḥ | arṇācitrarathāvadhīḥ ||

Mantra Audio
Pad Path

उ॒त। त्या। स॒द्यः। आर्या॑। स॒रयोः॑। इ॒न्द्र॒। पा॒रतः॑। अर्णा॑चि॒त्रर॑था। अ॒व॒धीः॒ ॥१८॥

Rigveda » Mandal:4» Sukta:30» Mantra:18 | Ashtak:3» Adhyay:6» Varga:22» Mantra:3 | Mandal:4» Anuvak:3» Mantra:18


SWAMI DAYANAND SARSWATI

फिर उसी विषय को अगले मन्त्र में कहते हैं ॥

Word-Meaning: - हे (इन्द्र) राजन् आप (सद्यः) शीघ्र (त्या) उन दोनों (सरयोः) चलते हुओं के (पारतः) पार से वर्त्तमान (अर्णाचित्ररथा) पहुँचानेवाले आश्चर्य्यकारक रथों का (अवधीः) नाश करो (उत) और (आर्य्या) उत्तम गुण, कर्म्म और स्वभाववालों का पालन करो ॥१८॥
Connotation: - हे राजन् ! आप निरन्तर दुष्टों का ताड़न और श्रेष्ठों का सत्कार करो ॥१८॥

HARISHARAN SIDDHANTALANKAR

'अर्णाचित्ररथा' का सरयू के पार पहुँचना

Word-Meaning: - [१] (उत) = और हे (इन्द्र) = परमैश्वर्यशाली प्रभो ! आप (सद्यः) = शीघ्र ही (त्या) = उन आर्या श्रेष्ठ (अर्णाचित्ररथा) = [अर्ण-Being in motion] गतिशील और गतिशीलता के कारण ही [चित्र] अद्भुत, ज्ञानसम्पन्न, शरीर- रथवाले उपासकों को (सरयोः पारतः) = इस नदी के पार (अवधा:) = [हन् गतौ] ले जाते हैं । [२] उल्लिखित मन्त्र के 'अपारयत्' का भाव यहाँ 'सरयोः पारतः अवधी: ' इन शब्दों से कहा गया है । 'तुर्वशायदू' के स्थान में यहाँ 'अर्णाचित्ररथा' है । सरस्वती नदी यहाँ सरयू है। इसके पार जाना ही ज्ञानी बनना व स्नातक बनना है। आचार्य का मुख्य गुण 'इन्द्र' होनाजितेन्द्रिय होना है। विद्यार्थी को 'आर्य' नियमित गतिवाला बनना है disciplined |
Connotation: - भावार्थ- गतिशील व ज्ञानरुचि विद्यार्थी को आचार्य ज्ञाननदी के पार ले जाता है ।

SWAMI DAYANAND SARSWATI

पुनस्तमेव विषयमाह ॥

Anvay:

हे इन्द्र ! त्वं सद्यस्त्या सरयोः पारतो वर्त्तमानावर्णाचित्ररथावधीरुताप्यार्य्या पालयेः ॥१८॥

Word-Meaning: - (उत) (त्या) तौ (सद्यः) शीघ्रम् (आर्या) उत्तमगुणकर्म्मस्वभावौ (सरयोः) गच्छतोः (इन्द्र) (पारतः) पारात् (अर्णाचित्ररथा) अर्णौ प्रापकौ च तौ चित्ररथा आश्चर्य्यरथौ च तौ (अवधीः) हन्याः ॥१८॥
Connotation: - हे राजँस्त्वं सततं दुष्टान् ताडय श्रेष्ठान् सत्कुरु ॥१८॥

DR. TULSI RAM

Word-Meaning: - Indra, lord of goodness and nobility of power, always smashes the grabber and the smuggler in possession of wondrous transport across the world of movement and communication over the border.

ACHARYA DHARMA DEVA VIDYA MARTANDA

The subject of learned person is further stated.

Anvay:

O Indra! you are a ruler and therefore, incapacitate or immobilize or smash the transport of the enemy, who move very fast. These who are of good temperament virtues and actions, you should protect them.

Word-Meaning: - N/A
Connotation: - A ruler should incessantly keep the criminals and enemy under his check and should honor the noble persons.

MATA SAVITA JOSHI

N/A

Word-Meaning: - N/A
Connotation: - हे राजा, तू निरंतर दुष्टांचे ताडन व श्रेष्ठांचा सत्कार कर. ॥ १८ ॥