Go To Mantra
Viewed 574 times

आ॒जुह्वा॑नो न॒ ईड्यो॑ दे॒वाँ आ व॑क्षि य॒ज्ञिया॑न्। अग्ने॑ सहस्र॒सा अ॑सि ॥

English Transliteration

ājuhvāno na īḍyo devām̐ ā vakṣi yajñiyān | agne sahasrasā asi ||

Mantra Audio
Pad Path

आ॒ऽजुह्वा॑नः। नः॒। ईड्यः॑। दे॒वान्। आ। व॒क्षि॒। य॒ज्ञिया॑न्। अग्ने॑। स॒ह॒स्र॒ऽसाः। अ॒सि॒ ॥ १.१८८.३

Rigveda » Mandal:1» Sukta:188» Mantra:3 | Ashtak:2» Adhyay:5» Varga:8» Mantra:3 | Mandal:1» Anuvak:24» Mantra:3


SWAMI DAYANAND SARSWATI

फिर उसी विषय को अगले मन्त्र में कहा है ।

Word-Meaning: - हे (अग्ने) अग्नि के समान वर्त्तमान विद्वान् ! जिस कारण हम लोगों से जिस प्रकार (आजुह्वानः) होम को प्राप्त (ईड्यः) ढूंढने योग्य (सहस्रसाः) सहस्रों पदार्थों का विभाग करनेवाला अग्नि हो वैसे आमन्त्रण बुलाये को प्राप्त स्तुति प्रशंसा के योग्य सहस्रों पदार्थों को देनेवाले आप (असि) हैं इससे (नः) हमलोगों के (यज्ञियान्) यज्ञ सिद्ध करानेवाले (देवान्) विद्वान् वा दिव्य गुणों को (आ, वक्षि) अच्छे प्रकार प्राप्त कराते हैं ॥ ३ ॥
Connotation: - इस मन्त्र में वाचकलुप्तोपमालङ्कार है। जैसे गुण, कर्म, स्वभाव से अच्छे प्रकार सेवन किया हुआ अग्नि बहुत कार्यों को सिद्ध करता है, वैसे सेवा किया हुआ आप्त विद्वान् समस्त शुभ गुणों और कार्यसिद्धियों को प्राप्त कराता है ॥ ३ ॥

HARISHARAN SIDDHANTALANKAR

देवों का सम्पर्क व आवश्यक धनों का लाभ

Word-Meaning: - १. हे (अग्ने) = अग्रणी प्रभो ! (आजुह्वानः) = आप ही हमसे सदा आहूयमान होते हो, हम सदा आपका ही द्वार खटखटाते हैं। (नः ईड्यः) = आप ही हमारे स्तुत्य हो । २. आप हमें (यज्ञियान् देवान्) = संगतिकरण योग्य देवों को (आवक्षि) = [आ वह] प्राप्त कराइए । इन देवों के सम्पर्क में आकर हम भी देववृत्ति के बन पाएँ । हे प्रभो! आप (सहस्त्रसा:) = अपरिमित धनों के दाता असि हैं। सब आवश्यक धनों का हमारे लिए प्रभु ही विजय करते हैं।
Connotation: - भावार्थ- हम प्रभु की प्रार्थना व स्तवन करें। प्रभु हमें देवों का सम्पर्क प्राप्त कराते हैं और अपरिमित धनों को देते हैं ।

SWAMI DAYANAND SARSWATI

पुनस्तमेव विषयमाह ।

Anvay:

हे अग्नेऽग्निरिव वर्त्तमान यतोऽस्माभिराजुह्वान ईड्यः सहस्रसास्त्वमसि तस्मान्नो यज्ञियान् देवानावक्षि ॥ ३ ॥

Word-Meaning: - (आजुह्वानः) कृतहोमः कृताऽऽमन्त्रणो वा (नः) अस्मान् (ईड्यः) स्तोतुमध्येषितुं योग्यः (देवान्) विदुषो दिव्यान् गुणान् वा (आ) (वक्षि) वहसि प्रापयसि (यज्ञियान्) यज्ञसाधकान् (अग्ने) वह्निरिव वर्त्तमान (सहस्रसाः) यः सहस्राणि पदार्थान् सनोति विभजति सः (असि) ॥ ३ ॥
Connotation: - अत्र वाचकलुप्तोपमालङ्कारः। यथा गुणकर्मस्वभावतः संसेवितोऽग्निर्बहूनि कार्याणि साध्नोति तथा सेवित आप्तो विद्वान् सर्वान् शुभान् गुणान् कार्यसिद्धीश्च प्रापयति ॥ ३ ॥

DR. TULSI RAM

Word-Meaning: - Agni, adorable lord of light and knowledge, ruler of the world, invoked and invited to our creative endeavours, bring and proclaim the arrival of the brilliancies of humanity and gems of nature worthy of celebration and advancement by yajnic research and development. You are the creator, harbinger and giver of a thousand gifts of wealth and knowledge.

ACHARYA DHARMA DEVA VIDYA MARTANDA

We should subserve noble persons.

Anvay:

O Agni (noble teachers like the fire) ! invited by us and performing HOMA (YAJNA), you are praiseworthy and are giver of thousands of articles. Bring to us adorable divine and enlightened persons, because they may accomplish our Yajna (non-violent sacrifice).

Word-Meaning: - NA
Connotation: - The fire (energy) utilized properly after acquiring the knowledge of its attributes, functions and nature, accomplishes various works. In the same manner, an absolutely truthful you learned persons can accomplish many objects.

MATA SAVITA JOSHI

N/A

Word-Meaning: - N/A
Connotation: - या मंत्रात वाचकलुप्तोपमालंकार आहे. गुण, कर्म, स्वभावाने चांगल्या प्रकारे स्वीकारलेला अग्नी जसे पुष्कळ कार्य करतो, तसे ज्याची सेवा केलेली आहे असा आप्त विद्वान संपूर्ण शुभ गुणांना व कार्यसिद्धीला प्राप्त करवितो. ॥ ३ ॥