आ॒जुह्वा॑न॒ ईड्यो॒ वन्द्य॒श्चा या॑ह्यग्ने॒ वसु॑भिः स॒जोषाः॑। त्वं दे॒वाना॑मसि यह्व॒ होता॒ स ए॑नान्यक्षीषि॒तो यजी॑यान् ॥
Pad Path
आऽजुह्वान: । ईड्य: । वन्द्य । च । आ। याहि । अग्ने । वसुऽभि: । सऽजोषा: । त्वम् । देवानाम् । असि । यह्व । होता । स: । एनान् । यक्षि । इषित: । यजीयान् ॥१२.३॥
Atharvaveda » Kand:5» Sukta:12» Paryayah:0» Mantra:3
Reads 61 times
PANDIT KSHEMKARANDAS TRIVEDI
मनुष्य की उन्नति का उपदेश।
Word-Meaning: - (अग्ने) हे अग्निसमान तेजस्वी विद्वान् ! (आजुह्वामः) ललकारनेवाला, (ईड्यः) स्तुतियोग्य (च) और (वन्द्यः) वन्दनायोग्य तू (वसुभिः) निवास के हेतु श्रेष्ठों के साथ (सजोषाः) समान प्रीति निवाहनेवाला हो कर (आयाहि) आ। (यह्व) हे पूजनीय ! (त्वम्) तू (देवानाम्) दिव्य गुणों का (होता) दाता (असि) है। (सः) सो तू (इषितः) इष्ट और (यजीयान्) अत्यन्त दाता होकर (एनान्) इन [उत्तम गुणों] का (यक्षि) दान कर ॥३॥
Connotation: - मनुष्य विद्वानों में प्रशंसनीय होकर संसार में सर्वहितकारी होवे ॥३॥
Footnote: ३−(आजुह्वानः) ह्वयतेः शपः श्लुः−शानच्। ह्वः सम्प्रसारणम्। पा० ६।१।३२। इत्यभ्यासस्य सम्प्रसारणम्। समन्तात् स्पर्धमानः (ईड्यः) स्तुत्यः (वन्द्यः) नमस्कार्यः (च) (आ याहि) आगच्छ (अग्ने) हे अग्नितेजस्विन् विद्वान् (वसुभिः) निवासहेतुभिः श्रेष्ठैः पुरुषैः (सजोषाः) अ० ३।२२।१। समानप्रीतिः (त्वम्) विद्वान् (देवानाम्) (असि) (यह्व) शेवाह्वजिह्वा०। उ० १।१५४। इति यजतेर्वन्, जस्य हः। हे पूजनीय महन्−निघ० ३।३। (होता) दाता (सः) स त्वम् (एनान्) दिव्यगुणान् (यक्षि) शपो लुकि लोटि छान्दसं रूपम्। यज। देहि (इषितः) इष्टः। प्रियः (यजीयान्) यष्टृ−ईयसुन्। तुरिष्ठेमेयःसु। पा० ६।४।१५४। इति तृचो लोपः। अधिकतरो यष्टा दाता संगन्ता वा ॥
