Viewed 116 times
युध॒ एकः॒ सं सृ॑जति॒ यो अ॑स्या॒ एक॒ इद्व॒शी। तरां॑सि य॒ज्ञा अ॑भव॒न्तर॑सां॒ चक्षु॑रभवद्व॒शा ॥
Pad Path
युध: । एक: । सम् । सृजति । य: । अस्या: । एक: । इत् । वशी । तरांसि । यज्ञा । अभवन् । तरसाम् । चक्षु: । अभवत् । वशा ॥१०.२४॥
Atharvaveda » Kand:10» Sukta:10» Paryayah:0» Mantra:24
PANDIT KSHEMKARANDAS TRIVEDI
ईश्वर शक्ति की महिमा का उपदेश।
Word-Meaning: - (एकः) एक [परमेश्वर] (युधः) लड़ाकों [परस्पर विरोधी, सुख-दुःख, अग्नि-जल, सिंह-बकरी आदि] को (सम्) यथावत् (सृजति) उत्पन्न करता है, (यः) जो [परमेश्वर] (एकः इत्) एक ही (अस्याः) इस [शक्ति] का (वशी) वश करनेवाला है। [श्रेष्ठ व्यवहार] (अभवन्) हुए हैं, और (वशा) वशा [कामनायोग्य परमेश्वरशक्ति] (तरसाम्) [उन] पराक्रमों की (चक्षुः) नेत्र (अभवत्) हुई है ॥२४॥
Connotation: - परमेश्वर अपनी शक्ति और पराक्रम से समस्त संसार को रचकर सब की यथावत् सुधि रखता है ॥२४॥
Footnote: २४−(युधः) योद्धारः। परस्परविरोधिनः (एकः) अद्वितीयः (सम्) सम्यक् (सृजति) जनयति (यः) परमेश्वरः (अस्याः) वशायाः (एकः) (इत्) एव (वशी) वशयिता। शासकः (तरांसि) बलानि-निघ० २।९। पराक्रमाः (यज्ञाः) श्रेष्ठव्यवहाराः (अभवन्) (तरसाम्) बलानाम् (चक्षुः) दृष्टिः (अभवत्) (वशा) ॥
