वांछित मन्त्र चुनें

त्वं नः॑ पा॒ह्यंह॑सो॒ जात॑वेदो अघाय॒तः। रक्षा॑ णो ब्रह्मणस्कवे ॥३०॥

अंग्रेज़ी लिप्यंतरण

tvaṁ naḥ pāhy aṁhaso jātavedo aghāyataḥ | rakṣā ṇo brahmaṇas kave ||

मन्त्र उच्चारण
पद पाठ

त्वम्। नः॒। पा॒हि॒। अंह॑सः। जात॑ऽवेदः। अ॒घ॒ऽय॒तः। रक्ष॑। नः॒। ब्र॒ह्म॒णः॒। क॒वे॒ ॥३०॥

ऋग्वेद » मण्डल:6» सूक्त:16» मन्त्र:30 | अष्टक:4» अध्याय:5» वर्ग:26» मन्त्र:5 | मण्डल:6» अनुवाक:2» मन्त्र:30


376 बार पढ़ा गया

स्वामी दयानन्द सरस्वती

फिर राजा और विद्वान् क्या करें, इस विषय को कहते हैं ॥

पदार्थान्वयभाषाः - हे (जातवेदः) विद्या से युक्त (ब्रह्मणः) वेद के (कवे) कहनेवाले ! (त्वम्) आप (नः) हम लोगों की (अंहसः) अधर्माचरण से (पाहि) रक्षा कीजिये और (नः) हम लोगों की (अघायतः) अपने पाप करते हुए से (रक्षा) रक्षा कीजिये ॥३०॥
भावार्थभाषाः - हे राजन् वा विद्वन् ! आप दोनों हम लोगों का अधर्म्माचरण और अधर्म्म का आचरण करते हुए से अलग करके सुख को बढ़ाइये ॥३०॥
376 बार पढ़ा गया

हरिशरण सिद्धान्तालंकार

ज्ञान व पाप-निराकरण

पदार्थान्वयभाषाः - [१] हे (जातवेदः) = सर्वज्ञ प्रभो ! (त्वम्) = आप (नः) = हमें (अंहसः) = पाप से (पाहि) = बचाइये। आप हमें ज्ञान देकर शुद्ध जीवनवाला बनाइये। [२] हे (ब्रह्मणस्कवे) = इन ज्ञान की वाणियों के शब्दयितः प्रभो! आप (नः) = हमें (अघायत:) = हमारे अघ की कामनावाले, पाप व कष्ट की कामनावाले, सब शत्रुओं से रक्षा रक्षित करिये। आपकी इन ज्ञान वाणियों को सुनते हुए हम सब पापों से ऊपर उठ जाएँ ।
भावार्थभाषाः - भावार्थ- ज्ञान देकर वे सर्वत्र प्रभु हमें पापों से बचाएँ ।
376 बार पढ़ा गया

स्वामी दयानन्द सरस्वती

पुना राजविद्वद्भ्यां किं कर्त्तव्यमित्याह ॥

अन्वय:

हे जातवेदो ब्रह्मणस्कवे ! त्वं नोंऽहसः पाहि नोऽघायतो रक्षा ॥३०॥

पदार्थान्वयभाषाः - (त्वम्) (नः) अस्मान् (पाहि) (अंहसः) अधर्माचरणात् (जातवेदः) जातविद्य (अघायतः) आत्मनोऽघमाचरतः (रक्षा) अत्र द्व्यचोऽतस्तिङ इति दीर्घः। (नः) अस्मान् (ब्रह्मणः) वेदस्य (कवे) वक्तः ॥३०॥
भावार्थभाषाः - हे राजन् विद्वन् वा ! युवामस्मानधर्माचरणादधर्म्ममाचरतश्च पृथग्रक्ष्य सुखं वर्धयतम् ॥३०॥
376 बार पढ़ा गया

डॉ. तुलसी राम

पदार्थान्वयभाषाः - Save us, O lord omnipresent in existence, from sin and evil. O lord of omniscient vision, O voice of divinity, give us the ultimate protection and security in our creative endeavours.
376 बार पढ़ा गया

आचार्य धर्मदेव विद्या मार्तण्ड

What should a king and an enlightened person do is told.

अन्वय:

O highly learned lecturer of the Veda, preserve (protect) us from the person who desires to do a sinful act and the sin or the unrighteous conduct.

भावार्थभाषाः - O king or enlightened person ! keep us away from an un-righteous conduct and the person doing the unrighteous acts and thus increase our happiness.
376 बार पढ़ा गया

माता सविता जोशी

(यह अनुवाद स्वामी दयानन्द सरस्वती जी के आधार पर किया गया है।)
भावार्थभाषाः - हे राजा किंवा विद्वान, तुम्ही दोघे आम्हाला अधर्माचरण व अधर्माचरणी यांच्यापासून वेगळे करून सुख वाढवा. ॥ ३० ॥