वांछित मन्त्र चुनें
370 बार पढ़ा गया

अग्ने॒ विश्वे॑भि॒रा ग॑हि दे॒वेभि॑र्ह॒व्यदा॑तये। होता॑रं त्वा वृणीमहे ॥४॥

अंग्रेज़ी लिप्यंतरण

agne viśvebhir ā gahi devebhir havyadātaye | hotāraṁ tvā vṛṇīmahe ||

मन्त्र उच्चारण
पद पाठ

अग्ने॑। विश्वे॑भिः। आ। ग॒हि॒। दे॒वे॒भिः॑। ह॒व्यऽदा॑तये। होता॑रम्। त्वा॒। वृ॒णी॒म॒हे॒ ॥४॥

370 बार पढ़ा गया
ऋग्वेद » मण्डल:5» सूक्त:26» मन्त्र:4 | अष्टक:4» अध्याय:1» वर्ग:19» मन्त्र:4 | मण्डल:5» अनुवाक:2» मन्त्र:4


स्वामी दयानन्द सरस्वती

फिर विद्वद्विषय को कहते हैं ॥

पदार्थान्वयभाषाः - हे (अग्ने) विद्वन् ! जिन (होतारम्) देनेवाले (त्वा) आपका हम लोग (वृणीमहे) स्वीकार करते हैं, वह आप (हव्यदातये) देने योग्य दान के लिये (विश्वेभिः) सम्पूर्ण (देवेभिः) विद्वानों के साथ (आ, गहि) प्राप्त हूजिये ॥४॥
भावार्थभाषाः - मनुष्यों को चाहिये कि विद्वानों का सत्कार कर उन्हें बुलावें और विद्वान् जन भी विद्वानों के साथ प्राप्त होकर निरन्तर सत्य का उपदेश करें ॥४॥

हरिशरण सिद्धान्तालंकार

दिव्यगुणों व प्रभु की प्राप्ति के लिए 'हव्यदाति' बनें

पदार्थान्वयभाषाः - १. हे (अग्ने) = परमात्मन्! आप (हव्यदातये) = हव्यों के देनेवाले यज्ञशील पुरुष के लिए (विश्वेभिः देवेभिः) = सब देवों के साथ (आगहि) = प्राप्त होइए। देने के स्वभाववाला यज्ञशील पुरुष दिव्यगुणों को प्राप्त हो और इन दिव्यगुणों का वर्धन करता हुआ अन्ततः आपकी प्राप्ति का पात्र हो । २. हम (होतारम्) = सब-कुछ देनेवाले (त्वा) = आपको ही (वृणीमहे) = वरते हैं। आपकी प्राप्ति में सब प्राप्त हो जाता है। आपके उपासक बनने पर मनुष्य को किसी प्रकार की कमी नहीं रह जाती।
भावार्थभाषाः - भावार्थ- हम हव्यदाति-यज्ञशील बनें। हमें सब दिव्यगुण प्राप्त होंगे। दिव्यगुणों के साथ हम प्रभु के समीप होते चलेंगे। हम में किसी बात की कमी न रहेगी।

स्वामी दयानन्द सरस्वती

पुनर्विद्वद्विषयमाह ॥

अन्वय:

हे अग्ने ! यं होतारं त्वा वयं वृणीमहे स त्वं हव्यदातये विश्वेभिर्देवेभिः सहा गहि ॥

पदार्थान्वयभाषाः - (अग्ने) विद्वन् (विश्वेभिः) समग्रैः (आ) (गहि) आगच्छ (देवेभिः) विद्वद्भिः (हव्यदातये) दातव्यदानाय (होतारम्) (त्वा) (वृणीमहे) ॥४॥
भावार्थभाषाः - मनुष्यैर्विदुषां स्वीकारं कृत्वा त आह्वातव्या, विद्वांसश्च विद्वद्भिः सहागत्य सततं सत्यमुपदिशन्तु ॥४॥

डॉ. तुलसी राम

पदार्थान्वयभाषाः - Agni, light and fire of yajna, spirit of creation and cooperation, come with all the divinities and nobilities of nature and humanity for the presentation of the fruits of yajnic creation. We elect and invite you as the presiding priest and the chief yajaka.

आचार्य धर्मदेव विद्या मार्तण्ड

The duties of the enlightened persons are told further in the fourth mantra.

अन्वय:

O learned person ! we choose you a donor as the priest of the Yajna. Come with all the enlightened persons for giving what is worth giving (including knowledge, happiness etc.).

भावार्थभाषाः - Men should invite the great scholars respectfully and you should come along with other enlightened men and give true teachings to the people constantly.

माता सविता जोशी

(यह अनुवाद स्वामी दयानन्द सरस्वती जी के आधार पर किया गया है।)
भावार्थभाषाः - माणसांनी विद्वानांचा सत्कार करून त्यांना आमंत्रित करावे व विद्वानांनीही विद्वानांच्या संगतीत राहून निरंतर सत्याचा उपदेश करावा. ॥ ४ ॥