त्वम॑ग्ने॒ यज्य॑वे पा॒युरन्त॑रोऽनिष॒ङ्गाय॑ चतुर॒क्ष इ॑ध्यसे। यो रा॒तह॑व्योऽवृ॒काय॒ धाय॑से की॒रेश्चि॒न्मन्त्रं॒ मन॑सा व॒नोषि॒ तम् ॥
tvam agne yajyave pāyur antaro niṣaṅgāya caturakṣa idhyase | yo rātahavyo vṛkāya dhāyase kīreś cin mantram manasā vanoṣi tam ||
त्वम्। अ॒ग्ने॒। यज्य॑वे। पा॒युः। अन्त॑रः। अ॒नि॒ष॒ङ्गाय॑। च॒तुः॒ऽअ॒क्षः। इ॒ध्य॒से॒। यः। रा॒तऽह॑व्यः। अ॒वृ॒काय॑। धाय॑से। की॒रेः। चि॒त्। मन्त्र॑म्। मन॑सा। व॒नोषि॑। तम् ॥
स्वामी दयानन्द सरस्वती
अब अगले मन्त्र में भौतिक अग्नि गुणयुक्त सभा स्वामी का उपदेश किया है ॥
हरिशरण सिद्धान्तालंकार
अवृक - धायस्
स्वामी दयानन्द सरस्वती
पुनरग्निगुणः सभापतिरुपदिश्यते ॥
हे सभापते ! मनसा चिदिव रातहव्योऽन्तरश्चतुरक्षस्त्वमनिषङ्गायावृकाय धायसे यज्यवे यज्ञकर्त्रे इध्यसे दीप्यसे। किञ्च यं वनोषि सम्भजसि तस्य कीरेः सकाशाद् विनयमधिगम्य प्रजाः पालयेः ॥ १३ ॥
डॉ. तुलसी राम
आचार्य धर्मदेव विद्या मार्तण्ड
The attributes of the President of the Assembly as "Agni" in his nature are further taught in the 13th Mantra.
O President of the Assembly, shining like the Agni (fire), you who even in mind are Charitable and selfless, having given everything for the good of others, supervising the four divisions of the army, are kindle1 (elected) for the benefit of a person who is free from prejudice or attachment, who is perfectly honest, harmless, benevolent protector of all good actions and performer of the Yajnas. You should protect all your subjects having received education and training from a true devotee who induces all with his speech, and whom you serve properly.
