आ त्वा॒ कण्वा॑ अहूषत गृ॒णन्ति॑ विप्र ते॒ धियः॑। दे॒वेभि॑रग्न॒ आ ग॑हि॥
ā tvā kaṇvā ahūṣata gṛṇanti vipra te dhiyaḥ | devebhir agna ā gahi ||
आ। त्वा॒। कण्वाः॑। अ॒हू॒ष॒त॒। गृ॒णन्ति॑। वि॒प्र॒। ते॒। धियः॑। दे॒वेभिः॑ अ॒ग्ने॒। आ। ग॒हि॒॥
स्वामी दयानन्द सरस्वती
अब अगले मन्त्र में अग्निशब्द से दो अर्थों का उपदेश किया है-
हरिशरण सिद्धान्तालंकार
प्रभु का कण्वकृत स्तवन
स्वामी दयानन्द सरस्वती
अथाग्निशब्देनोभावर्थावुपदिश्येते।
हे अग्ने ईश्वर ! यथा कण्वा मेधाविनस्त्वा त्वां गृणन्त्यहूषताह्वयन्ति तथैव वयमपि गृणीमः आह्वयामः। हे विप्र मेधाविन् ! तथा ते तव धियो यं गृणन्त्याह्वयन्ति तथा सर्वे वयं मिलित्वा तमेव नित्यमुपास्महे। हे मङ्गलमय परमात्मँस्त्वं कृपया देवेभिः सहागहि समन्तात् प्राप्तो भवेत्येकः॥१॥२॥हे विप्र विद्वन् ! यथा कण्वा अन्ये विद्वांसोऽग्निं गृणन्त्यहूषताह्वयन्ति तथैव त्वमपि गृणीह्याह्वय। यथा देवेभिः सहाग्न आगह्ययं भौतिकोऽग्निः समन्ताद्विदितगुणो भूत्वा दिव्यगुणसुखप्रापको भवति, यमग्निं ते तव धियो बुद्धयो गृणन्ति स्पर्धन्ते तेन त्वं बहूनि कार्य्याणि साधयेति द्वितीयः॥२॥२॥
डॉ. तुलसी राम
आचार्य धर्मदेव विद्या मार्तण्ड
By Agni in the 2nd Mantra, both God and fire are to be taken.
(1) Omniscient God! as wise men extol Thee and sing Thee songs of praise, so do we also praise Thee. O wise man as thy intellect praises God, so we also glorify Him. O Gracious Lord, come Thou to us with all Divine attributes. (2) O wise man ! as other wise men tell the properties of the fire, so you should also do. This fire becomes the conveyer of divine attributes and happiness when its properties are properly known. The fire which your intellects praise, can accomplish your many works.
