वांछित मन्त्र चुनें
देवता: इन्द्रः ऋषि: इरिम्बिठिः छन्द: गायत्री स्वर: सूक्त-५

दी॒र्घस्ते॑ अस्त्वङ्कु॒शो येना॒ वसु॑ प्र॒यच्छ॑सि। यज॑मानाय सुन्व॒ते ॥

मन्त्र उच्चारण
पद पाठ

दीर्घ: । ते । अस्तु । अङ्कुश: । येन । वसु । प्रऽयच्छस‍ि । यजमानाय । सुन्वते ॥५.४॥

अथर्ववेद » काण्ड:20» सूक्त:5» पर्यायः:0» मन्त्र:4


87 बार पढ़ा गया

पण्डित क्षेमकरणदास त्रिवेदी

सोम रस के सेवन का उपदेश।

पदार्थान्वयभाषाः - [हे शूर !] (ते) तेरा (अङ्कुशः) अङ्कुश [दण्डसाधन] (दीर्घः) लम्बा (अस्तु) होवे, (येन) जिसके कारण से (सुन्वते) तत्त्व रस निचोड़नेवाले (यजमानाय) यजमान [दाता पुरुष] को (वसु) धन (प्रयच्छसि) तू देता है ॥४॥
भावार्थभाषाः - राजा दुष्टों के दण्ड देने में निष्पक्ष और प्रचण्ड होकर सज्जनों का मान बढ़ावे ॥४॥
टिप्पणी: ४−(दीर्घः) आयतः। विस्तृतः (ते) तव (अस्तु) (अङ्कुशः) वक्राग्रो लौहास्त्रभेदः। दण्डसाधनम् (येन) कारणेन (वसु) धनम् (प्रयच्छसि) ददासि (यजमानाय) दानिने पुरुषाय (सुन्वते) तत्त्वरसं निष्पादयते ॥